15:27 | 21/07/2010

Đinh Tút âm vang giữa đại ngàn Tây Nguyên

(LV) - Cuộc sống gắn liền với núi rừng nương rẫy vùng Trường Sơn - Tây Nguyên, yêu lao động sản xuất, với một tâm hồn phóng khoáng, người Giẻ Triêng rất thích ca hát và nhảy múa, trong đó có chơi nhạc cụ. Ngoài chiêng, trống, họ có các loại nhạc cụ tự chế tác như Voong (sáo dài nhiều lỗ), Gor (sáo ngắn có một lỗ), Ta lul (sáo thổi dọc), Pri (đàn 2 dây)…, trong đó, độc đáo nhất là Đinh Tút.

Đinh Tút là một loại nhạc cụ do người Giẻ Triêng tự chế bằng 6 ống từ cây Ha Chiên (thuộc họ tre nứa). “Đinh” có nghĩa là ống, “Tút” có nghĩa là âm thanh hoặc giai điệu. Đinh Tút là ống phát ra âm thanh, giai điệu. 6 ống của một bộ Đinh Tút dài ngắn khác nhau, đường kính của ống được chia làm ba cặp, trong đó cặp dài nhất có đường kính lớn nhất, rồi đến cặp giữa và cặp ngắn nhất. Mỗi ống có tên riêng và được bịt kín một đầu bằng mắt cây Ha Chiên. Đầu trên được cắt vát hai bên cao thấp để nghệ nhân đặt môi bên miệng thấp của ống để thổi.

Thổi Đinh Tút thường phải có một nhóm nghệ nhân nam gồm 6 người phụ trách 6 ống với những âm vực, giai điệu khác nhau. Khi thổi, nghệ nhân phải nhún nhảy mô phỏng những động tác của người đang trỉa lúa hoặc nhổ cỏ, giặm lúa…

Tìm hiểu thêm về Đinh Tút, già làng BLoong Lễ, 75 tuổi, ở làng Đăk Răng, xã Đăk Duk, huyện Ngok Hồi, Kon Tum kể: Đinh Tút được tạo ra rất tình cờ. Vì người Giẻ Triêng làm nương rẫy ở vùng quanh năm lộng gió nên mùa trỉa rẫy, trong lúc lom khom trỉa hạt giống thì từ ống Ha Chiên đựng hạt giống phát ra những âm thanh trầm bổng rất vui. Âm thanh đó đã tạo phấn khích lao động sản xuất, theo đó, Đinh Tút được tạo ra.

Lúc đầu, Đinh Tút chỉ để cho những người đàn ông thổi trong những lúc rảnh rỗi, sau đó được dùng như nhạc lễ của người Giẻ Triêng trong các dịp lễ hội của cộng đồng. Điểm đặc biệt là trong mùa lễ hội hàng năm, lễ hội Choóc đăil được người Giẻ Triêng tổ chức như một lễ hội dành riêng cho Đinh Tút và để tôn vinh nhạc cụ này.

Ngày nay, bất cứ ai khi đến các bản làng Giẻ Triêng mùa lễ hội hay ngày vui của bản làng, đều sẽ nhận thấy âm thanh vang vọng của Đinh Tút hòa cùng tiếng chiêng Xum, chiêng Per, Hơ gơr và nhiều loại nhạc cụ khác. Và tiếng Đinh Tút chắc chắn không lẫn vào những âm thanh khác.

Giữa không gian núi rừng đại ngàn, tiếng Đinh Tút như lan tỏa, trôi bồng bềnh như mây, chảy dài như dòng nước Pô Kô, vang vọng vào hang đá… Rất lạ, linh thiêng và độc đáo !

Phan Diệu An

Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Captcha
Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Di sản văn hóa đại đoàn kết/ "Ngôi nhà chung" tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống, tăng cường khối Đại đoàn kết toàn dân tộc.
Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam - Một thiết chế văn hóa lớn tại thủ đô Hà Nội/ Mùa về qua những sắc hoa tại "Ngôi nha chung".
Tiếp bước niềm tin và sức mạnh Cách mạng tháng Tám/ Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Tư tưởng Hồ Chí Minh về " Không có gì quý hơn độc lập tự do" với thời kỳ hội nhập quốc tế/ Những vấn đề về văn hóa và phát triển theo Di chúc Bác Hồ
Rộn ràng lễ mừng cơm mới của đồng bào Si La/Giải mã ché thiêng của người Ê Đê
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site