14:27 | 18/11/2015

Rộn ràng lễ hội Quai Yang plâyq achan (Lễ cầu mưa) của dân tộc Chăm tại Hà Nội

(LV) – Sáng 18/11, du khách Thủ đô đã có dịp trải nghiệm không khí rộn ràng, náo nhiệt của lễ hội Quai Yang plâyq achan (hay còn gọi là lễ cầu mưa) cùng các nghệ nhân Chăm H’roi đến từ huyện Vân Canh (Bình Định). Đây là một trong những hoạt động của Tuần lễ “Đại đoàn kết dân tộc – Di sản văn hóa Việt Nam” tại Làng văn hóa du lịch các dân tộc Việt Nam.

>>>Đặc sắc Lễ cầu mưa của dân tộc Khơ Mú 

>>> Tái hiện Lễ hội A Za Koonh (cầu mùa) của dân tộc Tà Ôi giữa lòng Thủ đô

>>>Khai mạc Chợ nổi Nam Bộ, không gian ẩm thực Nam Bộ tại “Ngôi nhà chung”

Từ ngàn xưa, trong đời sống tâm linh của đồng bào Chăm H’roi vẫn còn in đậm dấu ấn của tín ngưỡng dân gian nguyên thủy. Với quan niệm mọi biến chuyển của vũ trụ đều do Phật trời, thần linh hoặc ma quỷ điều khiển, trong đời sống cộng đồng dân tộc Chăm H’roi vẫn còn tồn tại nhiều nghi lễ như: Lễ ăn cơm mới, lễ đổ đầu, lễ cúng thần Làng... Nổi bật trong đó không thể không kể đên Lễ cầu mưa (hay còn gọi là lễ Quai Yang plâyq achan).

Cũng giống như đồng bào Chăm ở Ninh Thuận, Bình Thuận... với người Chăm H’roi, Quai Yang plâyq achan là một trong những nghi lễ rất quan trọng. Điều hành buổi lễ thường là người có uy tín được dân làng chọn lựa (gọi là Oi quai) để tượng trưng cho người của Yàng cử xuống nghe lời khấn nguyện và đại diện nhận lễ vật của dân Plây.

Lễ vật gồm: một đầu heo, một con gà trống, hai ché rượu, một vòng sáp ong để đốt và một chén gạo.
Lễ vật gồm: một đầu heo, một con gà trống, hai ché rượu, một vòng sáp ong để đốt và một chén gạo.

Khi buổi lễ bắt đầu, Oi quai sẽ bước lên đài cúng cầu khấn:”Ơi Yang hãy mau mưa xuống – mưa hạt nhỏ cây bắp trổ, mưa hạt lớn lúa nẩy cây”. Bên dưới đài cúng là Già làng và 1 Oi quai khác giúp việc. Sau khi Oi quai khán xong, Già làng sẽ tung đồng xu xin keo lên, nếu đồng xin keo có hai mặt âm dương khác nhau là Yang và các vị thần đã đồng ý. Ơi quai tay vãi gạo ngụ ý vui mừng và cả hai cùng bưng hai ly rượu lên mời Yang và các vị thần uống rượu.

Điệu múa bắt đầu Lễ hội Quai Yang plâyq achan của người Chăm H'ro
Điệu múa bắt đầu Lễ hội Quai Yang plâyq achan của người Chăm H'ro .

Tiếp đó, Già làng vừa cầu khấn vừa vái gạo một lần nữa để biết được các vị thần Mây, thần Sấm, thần Chớp và thần Gió đã về ngụ tại Làng đủ chưa. Oi quai bước tới án cúng ngắt một ít thịt trên đầu con heo và con gà để tiếp tục khấn xin, vái gạo và sau đó lại tung đồng xin keo lên.

Trung tâm của đàn lễ là Oi quai - Vị cao niên có uy tín tượng trưng cho Người của Yàng cử xuống để nghe lời khấn nguyện của dân làng
Trung tâm của đàn lễ là Oi quai - Vị cao niên có uy tín tượng trưng cho Người của Yàng cử xuống để nghe lời khấn nguyện của dân làng.

Lúc này Oi quai ở trên đàn cúng hất rượu theo 4 hướng Đông Tây Nam Bắc ngụ ý Yang và các vị thần linh sẽ cho mưa xuống đáp ứng lời nguyện cầu của dân làng, những người phụ nữ cầm bộ nan tưng bừng nhảy múa tạo âm thanh của thần Gió, đàn ông gõ trông k’toang nổi cồng chiêng lên tạo âm thanh của Sấm Chớp.

Những thiếu nữ Chăm H'ro xinh đẹp trong điệu múa chào đón thần Gió
Những thiếu nữ Chăm H'ro xinh đẹp trong điệu múa chào đón thần Gió.
Trong cái nắng nhiệt đới oi bức, những điệu múa cầu mưa của bà con Chăm H'ro như càng thêm tưng bừng, rộn rã
Trong cái nắng nhiệt đới oi bức, những điệu múa cầu mưa của bà con Chăm H'ro như càng thêm tưng bừng, rộn rã.

Buổi lễ kết thúc trong tiếng chiêng, tiếng trống rộn rã cảm tạ các vị thần linh của dân làng
Buổi lễ kết thúc trong tiếng chiêng, tiếng trống tưng bừng, rộn rã.

Già làng hô vang: “Nào dân làng hãy nổi cồng chiêng chào đón những cơn mưa to mà Yang cho”. Đến đây, nghi lễ Yang plâyq achan kết thúc trong không khí rộn ràng, náo nhiệt của các nghệ nhân Chăm H’roi cũng như du khách thăm quan.

Bắt nguồn từ một thể thức cổ xưa, đến nay lễ cầu mưa được ghi nhận như một nét văn hóa độc đáo của đồng bào Chăm ở huyện Vân Canh (Bình Định). Đây là một sinh hoạt văn hóa dân gian độc đáo trong đời sống tinh thần, tín ngưỡng của người Chăm cần được gìn giữ và phát huy.

Khánh Vân

Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Captcha
Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Ngày Xuân đi hội/ Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam với các lễ hội mùa xuân
Nhớ Tết xưa/Tết đông của người Hà Nhì/ Bánh tẻ Phú Nhi rộn ràng đón Tết
Làng Việt còn mãi/ Kéo co ngồi - Di sản độc đáo giữa lòng Hà Nội
Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của văn hóa đối với sự phát triển xã hội/Điểm hẹn văn hóa - Còn lâu!/ Điện ảnh Việt hội nhập với thế giới
Phát huy giá trị di sản vì sự nghiệp phát triển bền vừng/ Không gian trải nghiệm văn hóa " ba trong một"
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site