11:50 | 21/10/2019

Đặc sắc Lễ cầu mùa tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam

(LV) - Hòa chung cùng các hoạt động tháng 10 “Mùa về qua những sắc hoa” tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam, đồng bào dân tộc Khơ Mú đang hoạt động hàng ngày tại Làng đến từ huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An đã tái hiện lại các nghi thức trong "Lễ cầu mùa" đặc sắc của dân tộc mình.

>>> Tháng 10 “Mùa về qua những sắc hoa” tại “Ngôi nhà chung” 

Đồng bào Khơ Mú quan niệm vạn vật đều có linh hồn và các yếu tố thiên nhiên như: Trời, đất, nương rẫy đều có quan hệ mật thiết với đời sống và sản xuất của con người. Từ niềm tin vào các thế lực siêu nhiên như vậy nên đồng bào Khơ Mú từ thuở sơ khai đã có nhiều nghi lễ thờ cúng để thể hiện ước muốn mùa màng bội thu, cuộc sống no ấm, đầy đủ như khát vọng ngàn đời của các cư dân nông nghiệp khác.

Trước khi tiến hành các nghi lễ, đồng bào tái hiện việc gieo hạt, gặt lúa
Trước khi tiến hành các nghi lễ, đồng bào tái hiện việc gieo hạt, gặt lúa.

Đây là một nghi lễ nông nghiệp quan trọng trong đời sống kinh tế cũng như văn hóa tinh thần của đồng bào Khơ Mú và nó lưu giữ từ đời này qua đời khác. Lễ cầu mùa là lễ hội có giá trị văn hóa phi vật thể vô giá đồng thời là lễ hội có tính chất tâm linh lớn nhất trong năm. Lễ cầu mùa được tổ chức thường niên mỗi năm một lần, lễ diễn ra trong một ngày nhưng không trùng với ngày kiêng kỵ của nhà thầy cúng (tức không trùng ngày ông bà, bố mẹ mất), sau khi gieo trồng cây lúa lên cao bằng gang tay hay bằng đầu gối thì đồng bào Khơ Mú tiến hành làm lễ, nhằm thể hiện lòng thành kính đến các vị thần linh, lòng biết ơn đến các vị giống cây trồng, đặc biệt là mẹ lúa đã nuôi dưỡng lớp lớp con cháu, bà con dân bản từ thế hệ này đến thế hệ khác.

Để tổ chức lễ cúng, bà con dân bản chuẩn bị các đồ dâng lễ gồm: 1 con lợn, 2 con gà, 2 vò rượu cần, 10 vò tượng trưng, 2 chai rượu, bông lúa, bông ngô, khoai sọ, 20 gói mọc, sóc, chuột, cá, chim, cơm lam, nhọc sóc, chuột, bạc nén, vòng tay, 1 chiếc váy, 1 cái khăn, 9 tấm vải thô trắng… cơm xôi mới, xôi cũ đựng vào 2 ép xôi khác nhau, xôi mới đầy hơn xôi cũ. Trong mâm cúng có ngô, khoai, sắn ý nghĩa từ nay trở đi chỉ có no đủ cơm xôi, không phải ăn ngô, ăn sắn, ăn khoai nữa. Bên cạnh là các dụng cụ: Dao, cuốc, xẻng, măng vầu, cày, bừa, dán người hình nộm người canh nương rẫy, cây nêu.

Đồ cúng cũng được chuẩn bị xong
Đồ cúng cũng được chuẩn bị xong.

Đến ngày đã định, vào sáng sớm người dân trong bản có mặt đông đủ tại mảnh nương nơi sẽ diễn ra nghi lễ. Thầy cúng trong bộ trang phục truyền thống màu chàm đen, đầu quấn khăn cùng với những người phụ lễ mang đồ lễ ra lán nương, thầy cúng nhờ các thành viên phụ lễ dựng một cái giàn để đặt đồ lễ.

Thầy cúng làm lễ trước sự chứng kiến đông đủ của bà con
Thầy cúng làm lễ trước sự chứng kiến đông đủ của bà con.

Khi mọi thứ đã chuẩn bị xong thầy cúng thắp một cây nến sáp ong trên mâm lễ, rót rượu vào hai chén, lúc này những người đi phụ thầy cúng tiến hành cắt tiết lợn và hai con gà, đồng thời bôi tiết lên ba tấm phên đan. Hai cái phên đan cắm hai bên mâm lễ, cái còn lại cắm phía thầy cúng, những tấm phên đan này để ngăn chặn ma tà không được mời gọi đến tranh phần các thần linh. Lúc này thầy cúng hướng về mâm lễ, chắp tay lạy bốn hướng và bắt đầu khấn lần một, lời khấn với nội dung mời các vị thần linh, là ông chủ trời, chủ đất, ông chủ quản rừng cây, đồi núi, ông chủ quản muôn loài chim, thú, ông chủ mường, chủ bản, tất cả hãy về nhận đồ lễ, rồi phù hộ cho bà con dân bản vụ mùa cây trồng xanh tốt, không bị sâu bọ phá hoại, đến mùa bội thu, bà con no ấm và luôn nghi nhớ công ơn các vị thần linh.

Đồng bào các dân tộc cùng vui chung với lễ hội người Khơ Mú
Đồng bào các dân tộc đang hoạt động tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam cùng vui chung với lễ hội người Khơ Mú.

Sau khi cúng mời thần linh về chứng nhận đồ lễ, thầy cúng giao cho các thành viên phụ lễ mang ra chế biến, lợn và gà phải luộc chín nguyên con, còn các phần nội tạng của con lợn như: gan, tim, lòng non… đem nướng cho chín thơm.

Sau khi đồ lễ đã được nấu nướng chín, thầy tự tay bày đồ lễ, các thành viên khác tập trung phía đàng sau để nghe thầy cúng mời các thần linh về hưởng thụ đồ lễ và phù hộ cho dân bản. Khi mọi thứ đã chuẩn bị xong thầy cúng thắp một cây nến sáp ong trên mâm lễ, chắp tay lạy một lần và bắt đầu khấn với nội dung tương tự như trên. Trong lúc khấn, thầy cúng lấy tay bốc một miếng xôi nhỏ chấm vào đồ lễ, đồng thời đổ rượu, nước ra ngoài mâm lễ với quan niệm mời các vị thần linh hưởng thụ.

Khi cúng xong, đội hậu cần được phân công trước đó sẽ chuẩn bị bày thức ăn tại chỗ cho cả bản. Tuy nhiên, trước khi dùng những thức ăn, đồ lễ đó, thầy cúng sẽ thay mặt dân bản xin phép các thần linh để được dùng những đồ dâng lễ. Chỉ phần lại mỗi thứ đồ lễ một ít trên mâm lễ. Điều đặc biệt là lượng thức ăn chỉ vừa đủ cho số người tham gia lễ ăn uống. Nếu thừa ra cũng không được mang về nhà. Mọi người chia nhau những miếng thịt của các con vật dâng lễ sau khi đã mời các vị thần linh, cùng uống rượu mừng, tất cả đều phải vui vẻ chúc mừng cho nhau mạnh khỏe, vạn sự tốt lành, mùa màng bội thu, cuộc sống no đủ.Sau khi kết thúc phần lễ, phần hội diễn ra tưng bừng vui tươi, mọi người cùng tham gia uống rượu cần, tổ chức hát tơm, nhảy múa cồng chiêng, tăng bu, au eo và các trò chơi truyền thống.

Lễ cầu mùa của dân tộc Khơ Mú huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An là lễ đặc sắc và mang đậm nét văn hóa truyền thống. Đây cũng là ngày hội đoàn kết của toàn cộng đồng dân tộc, đưa mọi người đến gần nhau hơn, hiểu nhau hơn, để chung sức xây dựng và phát triển bản làng.

Nhiều du khách đã có mặt tại không gian làng dân tộc Khơ Mú để theo dõi buổi lễ, tiếng cồng chiêng, điệu múa của trai gái người Khơ Mú đã níu du khách ở lại lâu hơn, góp phần tạo không khí vui tươi và đem đến những trải nghiệm thú vị cho du khách tại “Ngôi nhà chung”.

Vũ Minh

Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Captcha
Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Di sản văn hóa đại đoàn kết/ "Ngôi nhà chung" tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống, tăng cường khối Đại đoàn kết toàn dân tộc.
Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam - Một thiết chế văn hóa lớn tại thủ đô Hà Nội/ Mùa về qua những sắc hoa tại "Ngôi nha chung".
Tiếp bước niềm tin và sức mạnh Cách mạng tháng Tám/ Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Tư tưởng Hồ Chí Minh về " Không có gì quý hơn độc lập tự do" với thời kỳ hội nhập quốc tế/ Những vấn đề về văn hóa và phát triển theo Di chúc Bác Hồ
Rộn ràng lễ mừng cơm mới của đồng bào Si La/Giải mã ché thiêng của người Ê Đê
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site