02:36 | 13/08/2020

Nặng lòng với nghề truyền thống của quê hương

(LV) - Công phu, cầu kỳ và ấn tượng là những cảm nhận đầu tiên của nhiều người khi đặt chân tới không gian văn hóa Làng Chài Xưa – nơi có bảo tàng nghề làm nước mắm đầu tiên của Việt Nam. Không chỉ mong muốn lưu giữ di sản cha ông để lại, TS Trần Ngọc Dũng, “cha đẻ” của Làng Chài Xưa còn mong muốn mang lại những trải nghiệm văn hóa độc đáo cho du khách.

Hành trình tìm về truyền thống

Không gian văn hóa Làng Chài Xưa đặt tại làng chài Phú Hài ven biển Mũi Né (TP. Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận). Nơi từng nổi tiếng với những dòng nước mắm cá cơm thơm ngon khắp trong Nam ngoài Bắc. Đây cũng là quê hương của Trần Ngọc Dũng, nơi cả tuổi thơ được nghe chuyện ủ mắm, chượp mắm và thưởng thức những bữa cơm thơm ngon, đậm đà vị biển.

 

TS Trần Ngọc Dũng, “cha đẻ” của Làng Chài Xưa
TS Trần Ngọc Dũng, “cha đẻ” của Làng Chài Xưa.

Tới không gian văn hóa Làng Chài Xưa, bên cạnh những câu chuyện quá khứ, hiện tại về nước mắm, nhiều người không khỏi ngạc nhiên khi biết hành trình “lội ngược dòng” để khởi nghiệp của Trần Ngọc Dũng. Đứng trước cơ ngơi đồ sộ có tổng diện tích lên tới 10.000 m2, mất hai năm để xây dựng và mới vận hành cách đây một năm, Trần Ngọc Dũng thừa nhận, ngoài tình yêu và đam mê, anh cũng có máu liều mới dồn cả tài sản và tâm huyết để hồi sinh ký ức nghề truyền thống 300 năm qua trên chính Làng Chài Xưa.

Từ bỏ công việc kinh doanh thuận lợi tại TP. Hồ Chí Minh, dồn cả trăm tỷ đồng để về Phan Thiết thực hiện một dự án văn hóa, anh tin tưởng mình có thể thành công và bắt tay thực hiện, lo lắng chuẩn bị từ những viên gạch đầu tiên. Anh chia sẻ, quãng thời gian bôn ba học tập và làm việc tại xứ người, từ Úc, Mỹ, Pháp, nỗi nhớ quê hương của những người con miền biển như anh bao giờ cũng gắn liền với sự thiếu thốn hương vị mằn mặn, ngòn ngọt của nước mắm. Mỗi lần về quê, anh lại canh cánh trong lòng vì nghề nước mắm truyền thống cứ dần mai một đi, những người còn tha thiết với nghề lại gặp khó khi cạnh tranh với các sản phẩm nước mắm công nghiệp ngay tại Phan Thiết – được xem là một trong những thủ phủ nước mắm một thời. Dự án văn hóa Làng Chài Xưa tại Phan Thiết tới giữa năm 2019 chính thức đi vào hoạt động, với các phân khu Bảo tàng nước mắm, Nhà hát nghệ thuật Fishermen Show, khu ẩm thực địa phương, khu đặc sản làng nghề... Giấc mơ của người con đất Bình Thuận để bảo tồn tinh hoa nước mắm cổ truyền đã trở thành hiện thực.

 

Toàn cảnh Bảo tàng nước mắm Làng Chài Xưa nhìn từ ngoài
Toàn cảnh Bảo tàng nước mắm Làng Chài Xưa nhìn từ ngoài.

Trong suốt thời gian xây dựng, anh cũng đôn đáo lo chuẩn bị nội dung cho Bảo tàng nước mắm, tìm nghệ sĩ để hoàn thiện chương trình biểu diễn nghệ thuật… Công phu nhất là hoàn thiện bảo tàng nước mắm đầu tiên của Việt Nam ngay trong khuôn viên Làng Chài Xưa, nơi lưu giữ ký ức 300 năm nghề làm mắm truyền thống của quê hương, vừa là không gian trải nghiệm văn hóa, ẩm thực truyền thống miền biển. “Nghề chơi cũng lắm công phu”, anh so sánh với những sự cầu kỳ của cha ông để làm ra từng giọt nước mắm, anh cũng dụng công sưu tầm các hiện vật, tư liệu chẳng kém. Từ những hình ảnh về đất và người Phan Thiết suốt 300 năm qua, tới những hiện vật gắn với nghề làm mắm như thuyền đánh cá, vại, tĩn, bát, thùng ủ cá… Cầu kỳ hơn, anh còn dành cả những không gian để tái hiện lại những làng chài với những túp lều lợp lá dừa, tới hiện vật trong những ngôi nhà giàu sang phú quý của các hàm hộ (đại gia làm mắm)… đã lưu lạc tới nhiều nước. Đến bây giờ, Trần Ngọc Dũng có thể kể lại từng câu chuyện đằng sau mỗi hiện vật, mỗi hình ảnh, đó là cách bày tỏ tấm lòng của những người đã từng xa quê như anh.

Trăn trở giữ gìn di sản

Từ đường vào không gian Làng Chài Xưa, mọi người đều bắt gặp dòng chữ “Đến Mũi Né, nhớ ghé Làng Chài Xưa”, giống như lời mời gọi, nhắn nhủ từ chủ nhân của không gian độc đáo này tới du khách. Không chỉ lo bảo tồn di sản, Trần Ngọc Dũng đã tạo ra không gian tương tác để hấp dẫn người xem, từ đó quảng bá văn hóa truyền thống tới du khách. 14 không gian trong bảo tàng nước mắm Làng Chài Xưa đều là những không gian tương tác, để du khách vừa tìm hiểu vừa tạo dáng cùng với những bức tranh 3D, trải nghiệm việc cào muối, gánh muối, kéo lưới đánh cá, chèo thuyền…

 

Một hoạt cảnh trong show diễn
Một hoạt cảnh trong show diễn "Huyền thoại làng chài".

Đặc biệt nhất, ngay trong không gian bảo tàng, Trần Ngọc Dũng cũng khéo léo chia sẻ những thông tin về giá trị của nước mắm truyền thống, cũng như niềm tự hào vì đã khôi phục nước mắm tĩn – loại nước mắm trứ danh một thời ở Phan Thiết. Du khách sẽ được giới thiệu cách “cẩn” – thử nước mắm đúng theo cách của người dân miền biển, để có thể nhận ra sự khác biệt của loại nước mắm thơm ngon, đậm đà truyền thống. Anh cho rằng, đây là cách bảo vệ nước mắm truyền thống bền bỉ và hiệu quả nhất khỏi sự tác động của nước mắm công nghiệp, cũng là cách in sâu vào ký ức của mỗi người Việt Nam, tạo ấn tượng với du khách quốc tế.

Kỳ công hơn, anh còn đầu tư một đêm diễn công phu mang tên “Huyền thoại làng chài”, phục dựng lại câu chuyện đời sống, văn hóa, tín ngưỡng của những ngư dân quanh năm ăn sóng nói gió nhưng đậm nghĩa vẹn tình. Trần Ngọc Dũng chia sẻ, trừ những khi đi công tác xa, còn nếu ở Làng Chài Xưa, đêm nào anh cũng ngồi ghế khán giả để xem chương trình, lắng nghe và cảm nhận niềm vui, sự xúc động của người xem dành cho đêm diễn. Niềm hạnh phúc đó dù trải qua cả trăm đêm diễn nhưng với anh vẫn vẹn nguyên như ngày đầu.

Bảo Châu

Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Captcha
Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Tết Độc lập nhớ về Hồ Chí Minh - Nhà văn hóa kiệt xuất của nhân loại
Chọn người tài - đức để phát triển đất nước/ Sặc sỡ trang phục Hà Nhì Hoa
95 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 – 21/6/2020)Tính chiến đấu của Báo chíCách mạng Việt Nam và bản lĩnh,trách nhiệm người làm báo
Du lịch Thủ đô thay đổi để thích ứng
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site