11:12 | 16/09/2020

Đón Tết tháng Bảy ở làng người Giáy

(LV) - Đồng bào Giáy ở Lào Cai cũng như các dân tộc thiểu số khác, ngoài Tết nguyên đán cổ truyền, trong một năm có rất nhiều tết lễ khác mang đặc trưng văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Họ thường tổ chức Tết thanh minh vào 3/3, Tết tháng Bảy, Tết trung thu và Tết mừng cơm mới…

>>> Lễ cúng ngõ của người M’nông

Không khí đầm ấm

Trước ngày Rằm tháng Bảy, cả làng người Giáy rộn ràng chuẩn bị gói bánh, sắm lễ để cúng thầy và tổ chức ăn Tết tháng Bảy. Thường thì họ tổ chức gói bánh chưng đen – còn gọi là bánh gù, giã bánh giày, làm xôi nhiều màu, trong đó không thể thiếu xôi màu đỏ, tượng trưng cho sự may mắn và thịnh vượng.

 

Bà con dân tộc Giáy gói bánh chưng đen để chuẩn bị ăn Tết tháng Bảy
Bà con dân tộc Giáy gói bánh chưng đen để chuẩn bị ăn Tết tháng Bảy.

Dẫn chúng tôi đi thăm làng San, ông Đoàn Văn Hiếu, Phó Chủ tịch UBND xã Quang Kim (huyện Bát Xát) vừa đi vừa giới thiệu về những nét độc đáo của người Giáy: Các làng người Giáy có truyền thống đoàn kết và tinh thần cộng đồng rất cao. Đặc biệt họ biết lưu giữ bản sắc văn hóa, gìn giữ những nét đẹp riêng trong đời sống tín ngưỡng của đồng bào mình. Do vậy, với mỗi làng người Giáy, vào các dịp tết lễ của họ, đều thấy bà con dù đi xa hay về gần đều quây quần bên nhau, cùng nhau tổ chức tết lễ. Điều này được bà con phát huy và bảo tồn thành nét văn hóa độc đáo mà đến làng người Giáy mọi người dễ nhận ra ngay bởi sắc màu trong các nghi lễ, trong tín ngưỡng của họ.

 

Bà con dân tộc Giáy gói bánh chưng đen để chuẩn bị ăn Tết tháng Bảy
Bà con dân tộc Giáy gói bánh chưng đen để chuẩn bị ăn Tết tháng Bảy.

Từ ngày 12 - 13 tháng Bảy âm lịch, các nhà trong làng đều tổ chức gói bánh chưng đen. Gạo nếp nương đem về ngâm đãi, rồi trộn với than cây núc nác. Năm nào ăn Tết to, nhiều nhà chung nhau mổ hẳn con lợn để làm cỗ, lấy thịt làm nhân bánh. Một số gia đình cầu kỳ hơn, còn tổ chức giã bánh giày. Đây là dịp để các bà, các mẹ dạy “nữ công gia chánh” truyền lại bản sắc văn hóa cho con gái, cháu gái mình cách làm bánh, cách sắp mâm lễ cúng trong ngày Tết tháng Bảy.

Dịp để tưởng nhớ tổ tiên, ông bà

Cụ Hù Văn Lù năm nay đã 80 tuổi, là bậc cao niên trong Làng San làm nghề thầy cúng cho cả làng đã nhiều năm nay. Nhà cụ Lù cũng như nhiều nhà khác trong làng đều giữ gìn truyền thống từ đời cha ông truyền lại, vẫn giữ nét văn hóa dân tộc mình trong dịp Tết tháng Bảy. Cụ Hù Văn Lù lại truyền nghề thầy cúng cho 2 con trai là ông Hù Văn Sản và ông Hù Văn Lợi. Đang dở việc sắp lễ nhưng thấy có khách đến chơi nhà, ông Hù Văn Lợi, con trai của cụ Lù dừng tay pha nước, tiếp chuyện chúng tôi.

 

Bà con dân tộc Giáy vớt bánh chưng đen để chuẩn bị ăn Tết tháng Bảy
Bà con dân tộc Giáy vớt bánh chưng đen để chuẩn bị ăn Tết tháng Bảy.

Ông Hù Văn Lợi cho biết: Tết tháng Bảy theo tiếng Giáy là “siêng síp rỉ đơn sắt” – có nghĩa là “Tết 14 tháng Bảy”. Bởi vì, theo phong tục từ xưa của người Giáy thường tổ chức ăn rằm tháng Bảy vào một ngày chính đó là ngày 14, trước rằm 1 ngày. Thường thì người Giáy tổ chức cùng nhau gói bánh và luộc bánh từ sớm trước 1 - 2 ngày. Ngày 14, từng nhà trong làng đều sắm lễ cúng gồm: một con gà luộc hoặc thịt vịt luộc, một miếng thịt lợn luộc, 5 bát xôi màu đỏ (có nhà làm xôi ngũ sắc hoặc xôi bảy màu), rượu, bánh chưng đen, bánh giày, hoa quả, vàng mã (giấy đỏ, giấy trắng).

 

Trẻ em gái dân tộc Giáy học cách làm bánh cùng bà, cùng mẹ trong ngày Tết tháng Bảy
Trẻ em gái dân tộc Giáy học cách làm bánh cùng bà, cùng mẹ trong ngày Tết tháng Bảy.

Tùy thuộc vào mỗi gia đình để sắp lễ cúng, nhưng ai cũng tổ chức vào đúng ngày 14/7 âm lịch như một nghi lễ truyền thống. Còn sang ngày Rằm tháng Bảy, thì tất cả người dân trong làng đem lễ vật đến nhà thầy cúng để làm lễ “cúng thầy”. Nghi lễ này mang ý nghĩa, đến nhà “cúng thầy” để mang may mắn về nhà. Những gia đình nào đang gặp vận hạn, gặp điều chẳng lành về sức khỏe, thì thường đem con gà, con lợn con đến nhà thầy cúng nhờ nuôi hộ lấy “vía” với mong muốn thay đổi vận hạn. Từ sáng sớm ngày rằm tháng Bảy, từng gia chủ ở mỗi gia đình mang một ít bánh kẹo, hoa quả, rượu đến để góp cỗ cúng thầy. Thầy cúng như cụ Hù Văn Lù, sau khi cúng thần linh, tổ tiên, cầu mong cho cả làng mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, thì cầu cho từng nhà mang lễ vật đến mạnh khỏe, công việc tốt lành. Gia đình nào có việc thì chỉ mang lễ vật đến rồi về, còn những gia đình khác khi mang lễ vật đến cúng thầy đều ở lại dự lễ cúng và thụ lộc…

 

Bà con cùng nhau múa hát trong ngày Tết tháng Bảy
Bà con cùng nhau múa hát trong ngày Tết tháng Bảy.

Giải thích ý nghĩa về mâm cỗ cúng trong ngày “Tết 14 tháng Bảy”, ông Hù Văn Lợi cho biết thêm: Vì gia đình người Giáy thường ở 3 thế hệ trong một gia đình, thế nên với những nhà có cháu, mâm cỗ cúng thường có 9 bát xôi màu đỏ hoặc xôi nhiều màu. Còn thông thường các nhà chỉ làm 5 bát xôi hoặc 7 bát xôi để dâng cúng lễ. Người Giáy vẫn giữ nguyên nét văn hóa ăn Tết tháng Bảy trong mỗi gia đình và trong các làng người Giáy sinh sống đã bao đời nay. Đây là một lễ tết truyền thống trong năm như một số dân tộc Việt khác, nhưng cũng từ nghi lễ tết này, mọi người trong làng có dịp để tưởng nhớ tổ tiên, ông bà, để gia đình đoàn tụ, con cháu được báo hiếu ông bà, bố mẹ. Đồng thời, cũng là dịp những người trong làng cùng nhau ăn tết tháng Bảy trong tình đoàn kết gắn bó keo sơn…

Kiều Thanh

Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Captcha
Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Hà Nội linh thiêng và hào hoa qua các ca khúc/ " Giai điệu núi rừng" tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam
Tết Độc lập nhớ về Hồ Chí Minh - Nhà văn hóa kiệt xuất của nhân loại
Chọn người tài - đức để phát triển đất nước/ Sặc sỡ trang phục Hà Nhì Hoa
95 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 – 21/6/2020)Tính chiến đấu của Báo chíCách mạng Việt Nam và bản lĩnh,trách nhiệm người làm báo
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site