08:49 | 21/03/2013

Trả lại không gian thiêng cho lễ hội

(LV) - Đổi mới các hoạt động quản lý, tổ chức lễ hội là vấn đề lớn và phức tạp, đòi hỏi có những giải pháp đồng bộ và sự phối hợp của các ngành, các cấp cùng sự tham gia, hưởng ứng của toàn xã hội.

Trong những năm qua, công tác tổ chức và quản lý lễ hội ở nước ta đã có nhiều chuyển biến tích cực, từ tư duy nhận thức của các cấp lãnh đạo như việc ban hành và thực thi các văn bản quản lý Nhà nước, công tác thanh tra, kiểm tra lễ hội cho đến việc phục hồi và phát huy có hiệu quả nhiều lễ hội dân gian, góp phần quan trọng vào việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá dân tộc, nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân. Tuy nhiên, bên cạnh những hiệu quả đã đạt được cũng cần thẳng thắn thừa nhận rằng, trong công tác quản lý và tổ chức lễ hội hiện nay còn nhiều bất cập, hạn chế trong đó đáng nói đến là nhận thức và hành động của bộ phận không nhỏ người dân và du khách tham gia lễ hội. Chính những điều này đã làm biến dạng những nghi thức đã định hình của lễ hội. Không gian thiêng của lễ và hội đang bị không gian dịch vụ sinh lời lấn át.

Lễ hội đền Cổ Loa
Lễ hội đền Cổ Loa. Ảnh: Anh Tuấn

Chính quyền nỗ lực…

Như mọi năm, mùa lễ hội năm nay, Bộ VHTTDL tiếp tục thực hiện nghiêm túc Công điện 162 ngày 09/02/2011 của Thủ tướng Chính phủ, quyết liệt triển khai các giải pháp trong Chỉ thị 265 ngày 18/12/2012 của Bộ trưởng Bộ VHTTDL để các lễ hội ngày càng văn minh hơn.

Giải đáp những mối quan tâm của người dân về công tác tổ chức và quản lý lễ hội năm 2013, mới đây, trong Chương trình “Dân hỏi - Bộ trưởng trả lời”, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Hoàng Tuấn Anh cho biết, việc chuẩn bị cho mùa lễ hội năm nay đã được Bộ chuẩn bị từ 6 tháng trước. Bộ đã giao nhiệm vụ cụ thể cho Cục Văn hóa cơ sở, Cục Di sản văn hoá, cơ quan Thanh tra với mục đích để việc tổ chức lễ hội ngày càng tiến bộ hơn, dần hạn chế những mặt chưa được.

Bởi vậy, từ trước Tết, Bộ VHTTDL đã nhiều lần đi kiểm tra công tác chuẩn bị lễ hội tại các địa phương, từ khâu tổ chức lễ hội, công tác tuyên truyền quảng bá về ý nghĩa của lễ hội đến công tác bảo vệ di tích, chấn chỉnh các hàng quán, phòng chống cháy nổ, vệ sinh môi trường, an ninh trật tự, quản lý hòm công đức, tiền giọt dầu… Có thể nói, đây là những nội dung sẽ được tập trung giải quyết, không chỉ qua các đợt thanh tra, kiểm tra mà còn bằng các giải pháp lâu dài như tăng cường tuyên truyền, giáo dục để thay đổi ý thức người dân.

Cùng với sự chỉ đạo quyết liệt từ phía Bộ VHTTDL, công tác tổ chức và quản lý lễ hội ở các địa phương cũng đã được chính quyền các cấp chỉ đạo thực hiện theo những quy định tại các văn bản của Chính phủ và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, thực hiện có hiệu quả công tác quản lý Nhà nước và hướng dẫn nghiệp vụ trong việc khai thác, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của lễ hội. Trong các văn bản chỉ đạo, đều có nội dung yêu cầu bảo đảm tiết kiệm, huy động các nguồn lực xã hội để tổ chức lễ hội, không sử dụng nguồn ngân sách Nhà nước để tổ chức lễ hội. Lễ hội được tổ chức phù hợp với thuần phong mỹ tục, điều kiện kinh tế của mỗi địa phương, tạo không khí lành mạnh, thu hút du khách…

Lễ hội Lam Kinh, Thanh Hóa
Lễ hội Lam Kinh, Thanh Hóa. Ảnh: Minh Đức

Vẫn là… thói quen khó bỏ của người dân

Trong lúc các cấp quản lý và chính quyền địa phương không ngừng mọi nỗ lực để tăng cường công tác quản lý và tổ chức lễ hội một cách tốt hơn, đẹp hơn, đúng với thuần phong mỹ tục thì ở không ít nơi, tại không ít lễ hội, người dân và khách thập phương lại đang có nhiều cách ứng xử làm méo mó hình ảnh của lễ hội, thậm chí có không ít người còn lợi dụng lễ hội để trục lợi.

Chỉ cần điểm qua vài lễ hội lớn đã diễn ra từ đầu năm đến nay như: Lễ hội Chùa Hương, Hội xuân Yên Tử, Hội Lim, Lễ hội Khai ấn Đền Trần… vẫn còn khá nhiều những hình ảnh xấu làm mất đi phần nào ý nghĩa văn hóa cao quý vốn có cũng như ảnh hưởng tới không gian linh thiêng của các lễ hội. Những giá trị của lễ hội cổ truyền (cố kết và biểu dương sức mạnh cộng đồng; hướng về cội nguồn; cân bằng đời sống tâm linh; sáng tạo và hưởng thụ văn hoá; bảo tồn và trao truyền văn hoá) đang bị đánh mất bởi cách thể hiện thiếu văn hóa và nhận thức vô cùng kém của người dân địa phương và những người đi trẩy hội.

Mới đây là việc một số hộ dân xung quanh khu vực tường bao bên ngoài khu tâm linh núi chùa Bái Đính bắc thang cho du khách trèo qua tường để… vào chùa cũng như hiện tượng khách hành hương giắt tiền vào tượng phật và trên bàn hành lễ tạo nên hình ảnh chưa đẹp. Dường như những hình ảnh trên đã trở thành thói quen khó bỏ trong ngày một ngày hai.

Vì vậy, việc tăng cường công tác tuyên truyền, kiểm tra, giám sát của các cấp quản lý không chỉ mỗi mùa lễ hội về mà cần làm trong suốt cả năm tới tận thôn, bản, xã, phường... Có như vậy, thói quen này mới có thể dần dần chuyển biến theo hướng tích cực.

Chỉ có sự kết hợp tốt giữa chính quyền và người dân cộng đồng, có sự tham gia của du khách đồng thuận trong một tiếng nói chung mới giúp cho việc tổ chức lễ hội được thuận lợi và đạt hiệu quả cao nhất, thực sự trả lại không gian thiêng vốn có của các lễ hội truyền thống.

Song Nguyên

Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Ý kiến độc giả

Sự kiện nào được quan tâm nhiều nhất?

  •   Khai trương Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam
  •   Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa
  •   Bầu chọn Vinh Hạ Long là kì quan thiên nhiên thế giới
  •   Việt Nam vận động đăng cai ASIAD 18
  •   Bầu chọn Quốc hoa Việt Nam
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site