22:10 | 11/09/2013

Thư viện công cộng - Trung tâm thông tin thân thiện của cộng đồng

(LV) - Trong hai ngày 10, 11/9/2013, Bộ VHTTDL tổ chức Hội nghị sơ kết nhằm đánh giá thực trạng tổ chức và hoạt động của Hệ thống Thư viện công cộng Việt Nam trong 03 năm (2011 - 2013), góp phần thực hiện Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Xung quanh vấn đề này, Làng Việt đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Thị Thanh Mai, Vụ trưởng Vụ Thư viện

>>> Hội nghị sơ kết 3 năm hoạt động của hệ thống thư viện công cộng 

 

PV: Xin bà giới thiệu đôi nét về Hệ thống Thư viện công cộng (TVCC) ở Việt Nam cũng như hiệu quả của nó trong việc phổ biến tri thức cho toàn dân?

Bà Nguyễn Thị Thanh Mai: Việt Nam hiện có một Thư viện Quốc gia, 63 thư viện tỉnh/thành, 649 thư viện cấp huyện, 2.300 thư viện cấp xã và gần 20.000 phòng đọc sách ở các xã, phường, thôn, bản, ấp... Gắn kết với TVCC còn có khoảng 10.000 tủ sách pháp luật, hàng nghìn phòng đọc sách tại điểm bưu điện văn hoá xã, phường, thị trấn. Ngoài ra, ở nước ta còn có hàng vạn thư viện thuộc các trường học, các ngành nghề khác, tạo thành mạng lưới thư viện rộng khắp trong cả nước, góp phần quan trọng trong việc phổ biến tri thức cho toàn dân.

Giai đoạn 2011 - 2013, trong bối cảnh nền kinh tế đất nước gặp nhiều khó khăn, Hệ thống TVCC vẫn kiên định với sứ mệnh cung cấp và thúc đẩy việc tiếp cận tới thông tin, tri thức của người dân ở cộng đồng thông qua việc cung cấp các dịch vụ thư viện - thông tin đa dạng, giúp cho người dân tiếp cận các nguồn lực thông tin trong và ngoài thư viện, đáp ứng nhu cầu học tập, nghiên cứu, giải trí và phát triển của mọi tầng lớp nhân dân; tăng cường tổ chức các dịch vụ mới trong thư viện như: Triển khai dịch vụ truy cập Internet miễn phí trong trên 500 TVCC từ tỉnh, huyện, xã; Tăng cường luân chuyển sách báo về cơ sở; Quan tâm chú trọng phát triển mạng lưới thư viện, phòng đọc sách cơ sở gắn với Chương trình xây dựng nông thôn mới của Chính phủ với gần 200 thư viện, phòng đọc sách cấp xã được thành lập; Tăng cường công tác tuyên truyền giới thiệu sách thông qua các cuộc triển lãm sách mới, giới thiệu sách báo theo chuyên đề; Làm mới các dịch vụ truyền thống như mở thêm nhiều phòng đọc chuyên đề phù hợp với từng đối tượng, đơn giản hóa thủ tục mượn trả tài liệu, tăng thời lượng mở cửa phục vụ tại thư viện…; đặc biệt tăng cường tổ chức các sự kiện văn hoá trong thư viện thông qua việc tổ chức Ngày hội Sách và Văn hoá Đọc từ Trung ương tới địa phương, thu hút hàng nghìn người tới tham dự đã góp phần quan trọng “đánh thức Văn hoá Đọc” trong cộng đồng tưởng như bị lãng quên trong bối cảnh văn hoá nghe - nhìn đang chiếm ưu thế.

PV: Theo thống kê, bạn đọc của thư viện công cộng ở nước ta mới chiếm khoảng 8-10% dân số. Theo bà nguyên nhân của thực trạng này là gì ?

Bà Nguyễn Thị Thanh Mai: So với một số nước trong khu vực thì hiện nay tỷ lệ đọc sách của người dân Việt Nam trong các TVCC ở nước ta khá thấp, thậm chí ở một số địa phương, tỷ lệ này còn thấp hơn nhiều. Nguyên nhân của tình trạng này thì nhiều, bao gồm cả khách quan và chủ quan. Trong phạm vi bài phỏng vấn này, tôi muốn nhấn mạnh đến yếu tố chủ quan.

Trước hết đó là sự đầu tư của chúng ta cho thư viện công cộng chưa thật sự đáp ứng với yêu cầu phát triển của ngành. Điều này thể hiện ở tỷ lệ sách/người dân hiện nay trong các TVCC mới chỉ đạt 0,4 bản sách/người dân/TVCC, trong khi đó, Chiến lược phát triển văn hoá đến năm 2020, đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết 581/QĐ-TTg ngày 06/5/2009 đưa ra chỉ tiêu 0,8 bản vào năm 2015 và 1 bản vào năm 2020. Bên cạnh đó sản phẩm, dịch vụ của TVCC còn nghèo nàn, đơn điệu; phương thức phục vụ còn thụ động, chưa đáp ứng được nhu cầu đa dạng và luôn thay đổi của người sử dụng…; cơ sở vật chất của các thư viện chưa thực sự trở thành một công trình văn hoá có sức hấp dẫn, thuận lợi cho việc sử dụng của người dân.

Về nguyên nhân khách quan, đặc biệt phải kể đến Văn hoá Đọc đang tiếp tục đứng trước “thách thức” rất lớn của văn hoá nghe - nhìn; đồng thời sự phát triển của công nghệ thông tin và truyền thông, các thiết bị điện tử giúp con người có thể truy cập thông tin mọi lúc, mọi nơi cũng là một trong những nguyên nhân khách quan khiến cho lượng bạn đọc đến sử dụng tài nguyên thông tin của thư viện giảm đáng kể. Ngoài ra, người dân ngày càng phải đối mặt với áp lực công việc, mưu sinh, học sinh - một trong những đối tượng cần phải đọc nhiều, có nhu cầu đọc cao lại bị áp lực học hành nặng nề không có nhiều thời gian cho việc đọc sách, giải trí...

Tuy nhiên từ thực tế, những năm qua, thư viện nào chú trọng mở thêm những dịch vụ mới, làm mới các dịch vụ truyền thống, đơn giản hóa các thủ tục sử dụng tài liệu thư viện… thì số lượng bạn đọc đến sử dụng thư viện vẫn duy trì ổn định và tăng đều. Ví dụ như: Thư viện tỉnh Nghệ An, Thư viện tỉnh Đồng Tháp, Thư viện KHTH TP. Hồ Chí Minh, Thư viện Thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương… Đặc biệt, trong 03 năm gần đây, Bộ VHTTDL liên tiếp tổ chức Ngày hội Sách và Văn hóa Đọc tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám với nhiều hoạt động phong phú đã thu hút hàng nghìn người tới tham dự, điều đó chứng tỏ rằng người dân không thờ ơ với Văn hóa Đọc.

PV: Bà có nhắc đến việc “chú trọng mở thêm những dịch vụ mới” ở các thư viện, vậy đó có phải là một định hướng cho mô hình TVCC?

Bà Nguyễn Thị Thanh Mai: Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2020 đã xác định “Mô hình phát triển của thư viện nước ta: kết hợp giữa thư viện truyền thống và thư viện điện tử/thư viện số, trong đó, việc sử dụng mạng máy tính để lưu giữ, khai thác thông tin và xây dựng thư viện số là xu hướng quan trọng nhất trong việc phát triển tự động hoá các thư viện; Đổi mới phương thức hoạt động phục vụ bạn đọc ở các thư viện theo hướng ứng dụng công nghệ thông tin nhằm tự động hoá, hiện đại hoá các khâu hoạt động của thư viện, tạo sự liên thông giữa các thư viện trong môi trường mạng nhằm khai thác vốn tài liệu phong phú, đa dạng ở các thư viện”.

Từ định hướng đó, Bộ VHTTDL cũng đã xác định đến năm 2020, TVCC sẽ trở thành trung tâm thông tin, văn hóa, giáo dục hữu ích, thân thiện, bình đẳng của cộng đồng, tạo điều kiện cho việc học tập suốt đời của người dân địa phương thông qua việc tiếp cận được nguồn thông tin tri thức lưu trữ trong thư viện ở bất kỳ nơi đâu và bất cứ lúc nào.

Xin cám ơn bà!

Song Nguyên (thực hiện)

Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Ý kiến độc giả

Sự kiện nào được quan tâm nhiều nhất?

  •   Khai trương Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam
  •   Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa
  •   Bầu chọn Vinh Hạ Long là kì quan thiên nhiên thế giới
  •   Việt Nam vận động đăng cai ASIAD 18
  •   Bầu chọn Quốc hoa Việt Nam
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site