16:05 | 19/08/2015

Cách mạng Tháng Tám - sự lựa chọn thời cơ đúng đắn

(LV) - Tranh thủ thời cơ do bối cảnh thế giới và trong nước tạo ra, cùng với thế và lực của cách mạng có được do sự thay đổi chiến lược cách mạng, Ðảng Cộng sản Việt Nam và lãnh tụ Hồ Chí Minh đã lãnh đạo toàn dân tiến hành cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám thành công.

Cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 thành công là kết quả của sự chuẩn bị từ lâu cả về mặt lý luận và thực tiễn cách mạng. Toàn Ðảng, toàn dân ta đã chuẩn bị cả về tinh thần và lực lượng, tập trung sức người sức của trong nhiều năm và khi cơ hội đến, ta đã đạt được mục tiêu trong chỉ hơn mười ngày.

Một điều kiện quan trọng, đem lại thành công rực rỡ mà ít tổn hao lực lượng nhất, đó là Ðảng ta đã lựa chọn chuẩn xác thời cơ tổng khởi nghĩa ở những điểm.

Bối cảnh lịch sử thuận lợi

Ðảng đã lãnh đạo toàn dân chờ đợi đúng thời điểm quân Nhật mất tinh thần, quân Pháp không kịp trở tay, các thế lực khác như quân Việt Quốc, Việt Cách bám gót quân Tưởng chưa kịp vào Việt Nam… để đứng lên khởi nghĩa, tránh được nhiều tổn thất cho nhân dân.

Từ tháng 5/1941, việc chuẩn bị tiến tới khởi nghĩa đã chính thức được Ðảng ta đưa ra. Sau khi Nhật đầu hàng, ở Ðông Dương, binh lính Nhật hoang mang cực độ, bị chia rẽ và tê liệt; hơn 7 vạn quân Nhật đang chờ quân Ðồng minh vào giải giáp. Thời cơ của ta đến một cách bất ngờ khi quân Ðồng minh chưa kịp đổ bộ thì quân Nhật đầu hàng, nếu chúng ta không kịp chớp lấy thì nó sẽ lướt qua nhanh. Ðây chính là điểm cho thấy sự ứng biến chủ động của Ðảng, cũng là nghệ thuật lãnh đạo tài tình, chọn được thời điểm thuận lợi nhất để khởi nghĩa đi đến thành công.

Ðường lối chỉ đạo phù hợp với thực tiễn

Ðến thời điểm năm 1945, mục tiêu của cách mạng được xác định tại Hội nghị toàn quốc của Ðảng Cộng sản Ðông Dương tại Tân Trào: “Phản đối xâm lược. Hoàn toàn độc lập. Chính quyền nhân dân”. Lúc này, ta không chỉ đơn giản là đoạt chính quyền từ tay phát xít Nhật (sau khi Nhật đã hất cẳng Pháp tại Ðông Dương từ ngày 09/3/1945), bởi Nhật đã đầu hàng Ðồng minh từ ngày 15/8/1945, mà phải giành lấy chính quyền từ tay chính phủ bù nhìn trước khi quân Ðồng Minh vào giải giáp quân Nhật.

Phát lệnh Tổng khởi nghĩa năm 1945
Phát lệnh Tổng khởi nghĩa năm 1945.

Ðảng đã xác định rằng cơ hội rất tốt cho ta giành chính quyền đã tới, tình thế vô cùng khẩn cấp. Tất cả mọi việc đều phải nhắm vào ba nguyên tắc: Tập trung lực lượng vào những việc chính; thống nhất về mọi phương diện quân sự, chính trị, hành động và chỉ huy; kịp thời hành động, không bỏ lỡ cơ hội.

Ngay sau đó, Quốc dân Ðại hội họp tại Tân Trào diễn ra khẳng định quyết tâm giành cho được hoàn toàn độc lập. Và lúc này, những điều kiện khởi nghĩa ở Ðông Dương đã chín muồi, cơ hội tốt cho ta giành độc lập đã tới. Do tình thế khẩn cấp nên mọi việc đều phải tập trung, thống nhất và kịp thời. Tập trung lực lượng vào những việc chính; thống nhất về mọi phương diện quân sự, chính trị, hành động và chỉ huy; và kịp thời hành động, không bỏ lỡ cơ hội.

Tổ chức thực hiện nhanh chóng, chuẩn xác

Từ việc xác định như vậy, Quốc dân Ðại hội đã thông qua việc thành lập Ủy ban Khởi nghĩa, giao toàn quyền chỉ huy cho Ủy ban này với Chủ tịch Ủy ban là Võ Nguyên Giáp.

Ủy ban đã ra lời Hiệu triệu gửi đồng bào toàn quốc: “…Giờ sống chết của dân tộc đã đến. Cuộc vận động giải phóng dân tộc còn gặp nhiều bước khó khăn. Muốn giành lại quyền tự do độc lập, toàn thể quốc dân chỉ có một đường: đoàn kết và phấn đấu…”

Ðến thời điểm quyết định tiến lên Tổng khởi nghĩa trên toàn quốc, Cách mạng Việt Nam đã có đầy đủ các yếu tố đưa đến thắng lợi: Một Ðảng cách mạng đầy kinh nghiệm lãnh đạo, nắm vững thời cơ và có lực lượng quan trọng trong cả nước; Một Mặt trận dân tộc thống nhất đang tiếp tục mở rộng tổ chức và thanh thế; Một đội quân giải phóng có tinh thần chiến đấu cao với rất nhiều đội tự vệ chiến đấu, đội du kích; Một khu giải phóng gồm phần lớn các tỉnh Việt Bắc, nhiều chiến khu và nhiều vùng lớn ở Bắc, Trung, Nam, thực tế chính quyền ở trong tay của nhân dân, của Việt Minh; Một phong trào đấu tranh chính trị đã và đang dâng lên thành cao trào rộng ra khắp nước; Một Ủy ban Dân tộc Giải phóng làm nhiệm vụ Chính phủ cách mạng lâm thời; Và một vị Chủ tịch uy tín lớn.

14h ngày 16/8/1945, dưới sự chỉ huy của đồng chí Võ Nguyên Giáp - Chủ tịch Ủy ban Khởi nghĩa, toàn thể Giải phóng quân đã làm lễ xuất phát, từ căn cứ địa Tân Trào về giải phóng thị xã Thái Nguyên. Khí thế chiến đấu của người dân trên toàn quốc lên như triều dâng thác đổ và giành thắng lợi ở nhiều vùng trong cả nước. Ngày 19/8, cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở Hà Nội thắng lợi, ngày 23/8, khởi nghĩa ở Huế thành công và ngày 25/8, Sài Gòn hát bài ca mừng thắng lợi.

Cuộc Tổng khởi nghĩa diễn ra trong hơn mười ngày với sự tham gia của hơn 20 triệu dân, chính quyền mới đã được thành lập. Trong thời gian ngắn ngủi này, dân tộc ta đã chuyển mình mãnh liệt, hất tung ách áp bức của đế quốc đè trĩu trên lưng từ hơn 80 năm của phong kiến từ hàng ngàn năm, hoàn thành cuộc Cách mạng dân tộc dân chủ về cơ bản để chuẩn bị tiến lên Chủ nghĩa xã hội.

Cuộc Cách mạng Tháng Tám thành công có ý nghĩa vô cùng to lớn, đưa nhân dân Việt Nam từ thân phận nô lệ lên địa vị làm chủ vận mệnh của mình. Ðảng đã chớp thời cơ, lãnh đạo toàn dân từ Bắc chí Nam đứng dậy lật đổ sự thống trị phong kiến, thực dân, giành độc lập cho dân tộc, đạt được cơ bản mục tiêu ban đầu đề ra của cuộc Cách mạng là giải phóng dân tộc, giành độc lập, tự do.

Ðiều quyết định vận mệnh của dân tộc Việt Nam chính là ở “sự giải quyết thì giờ cụ thể của cuộc tổng khởi nghĩa và ban hành lệnh tổng khởi nghĩa”. Ðiều này chứng tỏ được năng lực lãnh đạo của Ðảng; trong mọi điều kiện, mọi hoàn cảnh đều đưa ra những quyết sách đúng đắn, chính xác, khôn khéo, có lợi cho cách mạng về mọi mặt. Ðúng như Chủ tịch Hồ Chí Minh sau này đã nhận định: “Lần đầu tiên trong lịch sử cách mạng của các dân tộc thuộc địa, một đảng mới 15 tuổi đã lãnh đạo cách mạng thành công, đã nắm chính quyền toàn quốc”.

70 năm đã trôi qua, trong một thế giới đầy biến động hôm nay, khi mà vận hội và thách thức đan xen nhau, những bài học của Cách mạng tháng Tám vẫn còn vẹn nguyên giá trị, giúp chúng ta tỉnh táo đánh giá tình hình, lựa chọn giải pháp sao cho tối ưu nhất để vừa giữ vững độc lập, chủ quyền, vừa tranh thủ mọi thời cơ thuận lợi đưa đất nước ta ngày càng phát triển.

TS. Chu Ðức Tính

Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Captcha
Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Những chỉ dẫn của Hồ Chí Minh về báo chí vẫn còn nguyên giá trị
Nhân tố chủ quan hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh/Phát huy dân chủ, chăm lo đời sống nhân dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Làng Văn hoa - Du lịch các dân tộc Việt Nam: Khai thác và phát huy hiệu quả các giá trị văn hóa truyền thống
Ngày Xuân đi hội/ Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam với các lễ hội mùa xuân
Nhớ Tết xưa/Tết đông của người Hà Nhì/ Bánh tẻ Phú Nhi rộn ràng đón Tết
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site