10:37 | 30/09/2018

Phát huy giá trị di sản vì sự phát triển bền vững

(LV) - Việt Nam được biết đến là một quốc gia có kho tàng di sản thiên nhiên, văn hóa phong phú. Tuy nhiên, ở nhiều nơi, việc phát huy các giá trị di sản còn chưa hết tiềm năng.

>>> Tình hình thực tế công tác quản lý bảo vệ các di sản thế giới tại Việt Nam

Di sản - nguồn tài nguyên phong phú

Ở Việt Nam, từ năm 1962 tới nay, đã có trên 4 vạn di tích được kiểm kê; trong đó có gần 10.000 di tích cấp tỉnh, thành phố; 3.463 di tích quốc gia; 95 di tích quốc gia đặc biệt, 08 Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới được UNESCO ghi danh. Trên cả nước có 61.669 di sản văn hóa phi vật thể của 63 tỉnh/thành được kiểm kê, trong đó, có 249 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và 12 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh. Ngoài ra, Theo Chương trình Ký ức Thế giới của UNESCO, tính đến nay, Việt Nam đã có 7 Di sản Tư liệu được UNESCO ghi danh (gồm 3 Di sản Tư liệu Thế giới và 4 Di sản Tư liệu Khu vực châu Á - Thái Bình Dương).

Quần thể danh thắng Tràng An - Di sản Văn hóa và thiên nhiên Thế giới   Ảnh: Ninh Mạnh Thắng
Quần thể danh thắng Tràng An - Di sản Văn hóa và thiên nhiên Thế giới Ảnh: Ninh Mạnh Thắng.

Đặc biệt, khai thác di sản để phát triển du lịch đã đem lại nguồn thu không nhỏ cho địa phương. Lượng khách du lịch quốc tế, trong nước tới tham quan các khu di sản ở Việt Nam tăng mạnh trong những năm gần đây. Đặc biệt là một số khu di sản như vịnh Hạ Long, quần thể di tích Cố đô Huế, quần thể danh thắng Tràng An, phố cổ Hội An, chùa Hương, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, khu di tích và danh thắng Yên Tử, khu di tích và danh thắng Núi Sam, Địa đạo Củ Chi...

Vịnh Hạ Long được UNESCO nhiều lần công nhận là di sản thiên nhiên của Thế giới với hàng nghìn hòn đảo được làm nên bởi tạo hoá kỳ vĩ và sống động
Vịnh Hạ Long được UNESCO nhiều lần công nhận là di sản thiên nhiên của Thế giới với hàng nghìn hòn đảo được làm nên bởi tạo hoá kỳ vĩ và sống động.

Theo thống kê, năm 2017, khách du lịch quốc tế và du khách trong nước tới tham quan các khu di sản ở Việt Nam tăng mạnh. Một số di tích như Chùa Hương (Hà Nội) đón gần 1,4 triệu lượt khách, thu từ phí thắng cảnh khoảng 110 tỷ đồng và phí chở đò khoảng 70 tỷ đồng; Đền Ngọc Sơn (Hà Nội) đón khoảng 956 nghìn lượt khách, thu từ vé khoảng 27,7 tỷ đồng; Khu di tích Văn miếu - Quốc Tử giám (Hà Nội) đón trên 1,6 triệu lượt khách, thu từ vé trên 46 tỷ đồng. 08 khu Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới ở Việt Nam đón trên 16 triệu lượt khách (trong đó có 7 triệu lượt khách quốc tế), với doanh thu từ vé tham quan và phí dịch vụ trực tiếp khoảng 2.535 tỷ đồng.

Thế nhưng, ở nhiều nơi, người dân sở hữu di sản vẫn chưa khai thác di sản để phát triển.

Vẻ đẹp lung linh, huyền bí của Phong Nha - Kẻ Bàng
Vẻ đẹp lung linh, huyền bí của Phong Nha - Kẻ Bàng.

Dự Hội nghị Bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa Việt Nam vì sự phát triển bền vững vừa diễn ra cuối tháng 7 tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã đề cập: Tại sao ruộng bậc thang Mù Cang Chải là danh thắng quốc gia, là hình ảnh gắn với vẻ đẹp Việt Nam nhưng người dân làm nên tác phẩm kỳ vĩ này lại nghèo?

Giải bài toán hài hòa bảo tồn và phát triển

Di sản nếu không được xem là tài sản thì là di sản chết. Di sản phải đóng góp vào phát triển thì việc bảo tồn di sản mới bền vững. Giải quyết hài hoà lợi ích giữa bảo tồn và phát triển, gìn giữ di sản và phát triển du lịch. Trong đó cần xử lý tốt quan hệ giữa bảo tồn và phát triển, bảo đảm quyền lợi cho người dân nơi có di sản.

Ruộng bậc thang Mù Cang Chải
Ruộng bậc thang Mù Cang Chải.

Theo nhiều nhà nghiên cứu, việc tu bổ, tôn tạo, nâng cấp nhiều di sản theo kiểu “hiện đại hóa”, “hào nhoáng” đã làm mất đi nét chân thực, tính độc đáo vốn có của di sản. Bên cạnh đó, chính sách hỗ trợ nghệ nhân triển khai còn chậm. Nguồn lực tài chính dành cho công tác này luôn hạn chế, trong khi chưa phát huy được tốt nhất nguồn lực trong dân, vai trò của nhân dân trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Bên cạnh đó còn những thách thức như cùng với thực hiện đổi mới, mở cửa, hội nhập kinh tế, đầu tư nước ngoài, sức ép của toàn cầu hóa đối với văn hóa truyền thống ngày càng lớn; sức ép của quá trình đô thị hóa, của việc biến tướng trong khai thác di sản, tận thu mà không đầu tư cho giữ gìn, sự xuống cấp của di sản văn hóa và thiên nhiên do thời gian, tác động của thời tiết khắc nghiệt, biến đối khí hậu... là những nguy cơ hiện hữu với các di sản văn hóa và thiên nhiên; Những thách thức trên đặt ra vấn đề cấp thiết tăng cường bảo vệ, tu bổ, tôn tạo và phục hồi; xử lý hài hòa, thỏa đáng quan hệ giữa bảo tồn và phát triển.

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã khẳng định: Để bảo tồn và phát huy giá trị di sản một cách bền vững, không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà còn là sự nghiệp của quần chúng và cộng đồng. Nhà nước tạo khuôn khổ pháp lý và cơ chế chính sách để nhân dân đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ, gìn giữ, lưu truyền và phát huy giá trị di sản. Cùng với đó là nhu cầu đẩy mạnh hội nhập, giao lưu quốc tế trong bảo tồn, quản lý di sản vì bản chất của di sản và văn hóa là giao lưu. Đồng thời phải nghiêm túc thực hiện các cam kết với UNESCO và quốc tế; phải đóng góp bản sắc của Việt Nam để làm phong phú hơn bức tranh toàn cầu về đa dạng bản sắc văn hóa các dân tộc trên thế giới và coi đó là nghĩa vụ và trách nhiệm quốc tế.

Phố cổ Hội An
Phố cổ Hội An.

Sau Hội nghị Bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa Việt Nam vì sự phát triển bền vững, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ soạn thảo và trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị về tăng cường công tác bảo vệ, phát huy giá trị di sản vì sự phát triển bền vững. Chúng ta có thể kỳ vọng, cùng với các văn bản quy phạm pháp luật về lĩnh vực di sản văn hóa đã ngày càng hoàn thiện và chặt chẽ hơn, Chỉ thị ra đời sẽ thiết lập khuôn khổ pháp lý thích hợp; xác định rõ trách nhiệm của cơ quan Nhà nước từ Trung ương tới địa phương, quyền và nghĩa vụ của các cá nhân, tổ chức xã hội, đồng thời tạo động lực định hướng cho các hoạt động bảo tồn di sản, phát huy giá trị di sản một cách hiệu quả và bền vững.

Thảo Nguyên

Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Captcha
Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của văn hóa đối với sự phát triển xã hội/Điểm hẹn văn hóa - Còn lâu!/ Điện ảnh Việt hội nhập với thế giới
Phát huy giá trị di sản vì sự nghiệp phát triển bền vừng/ Không gian trải nghiệm văn hóa " ba trong một"
Dấu ấn 10 năm thực hiện Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam
Chiến thắng 30/4 - Bản hùng ca của dân tộc Việt Nam/ Phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc Việt Nam tại " Ngôi nhà chung"/ Làng Việt 9 năm đồng hành cùng văn hóa dân tộc
Cơ hội đột phát trong hợp tác đầu tư và triển khai các hoạt động của Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam/Bỏ đốt vàng mã, khơi dậy giá trị văn hóa tốt đẹp/Người giữ hồn nhạc cụ tre truyền thống Ê đê
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site