10:18 | 05/09/2018

Nhìn từ bảo tồn khu di chỉ Vườn Chuối: Bảo tồn văn hóa không cản trở phát triển kinh tế

(LV) - Khu di chỉ khảo cổ Vườn Chuối đang bị “đe dọa” bởi khu đô thị mới Kim Chung- Di Trạch. Một lần nữa, câu chuyện bảo tồn văn hóa có làm cản trở phát triển kinh tế lại đặt ra.

>>> Toàn ngành VHTTDL sẽ hành động quyết liệt và hiệu quả, tập trung có trọng tâm, trọng điểm

Đa dạng giá trị khảo cổ

Khu di chỉ Vườn Chuối nằm trên cánh đồng thôn Lai Xá, xã Kim Chung, huyện Hoài Đức, TP.Hà Nội. Di chỉ được phát hiện và nghiên cứu bởi Viện Khảo cổ học khoảng năm 1969. Từ đó đến nay, đã có 8 lần nghiên cứu, khai quật tại khu di chỉ này. Diện tích di chỉ khoảng 19.0000m2 với tầng văn hóa dày khoảng 0,40m - 1m có niên đại kéo dài từ khoảng giai đoạn cuối văn hóa Phùng Nguyên qua giai đoạn văn hóa Đồng Đậu- Gò Mun và cuối cùng là văn hóa Đông Sơn. Đây là địa điểm cư trú lâu dài của người Việt cổ, góp phần cung cấp đầy đủ chứng cứ lịch sử về sự có mặt của con người rất sớm trên địa bàn Hà Nội.

Theo các nhà khảo cổ học Việt Nam, di tích Vườn Chuối có niên đại kéo dài và phát triển liên tục qua hơn 1.000 năm lịch sử nên có giá trị lớn khi cung cấp tư liệu cho lịch sử đất nước từ thời nguyên thủy sang thời sơ sử, chứng minh sự phát triển liên tục về nguồn gốc, sự lan tỏa và phát triển của cộng đồng dân tộc Việt.

Công tác khảo cổ tại Di chỉ Vườn Chuối, xã Kim Chung, huyện Hoài Đức, TP. Hà Nội    Ảnh Linh Anh
Công tác khảo cổ tại Di chỉ Vườn Chuối, xã Kim Chung, huyện Hoài Đức, TP. Hà Nội Ảnh Linh Anh.

Qua các lần khai quật, các nhà khảo cổ đã phát hiện được 29 ngôi mộ tiền sử (chủ yếu là mộ thuộc văn hóa Đông Sơn có đồ gốm và vũ khí đồng được chôn theo); gần 15 vạn mảnh gốm cùng với gần 50 hiện vật gốm vỡ và nguyên vẹn; 216 hiện vật bằng đồng; 11 hiện vật bằng sắt; hơn 1.000 hiện vật bằng gỗ và nhiều hiện vật bằng xương. Theo PGS,TS Nguyễn Văn Huy- Ủy viên Hội đồng Di sản quốc gia cho biết: “Đây là những con số thống kê khổng lồ đối với một di chỉ khảo cổ học. Cần bảo tồn tổng thể tại chỗ toàn bộ di tích nếu hiện trạng của di tích tốt. Tuy nhiên, bên cạnh đó cần bảo tồn từng phần di tích, các phần còn lại sẽ nghiên cứu và di dời về Bảo tàng Hà Nội nhằm có được những điều kiện tốt nhất trong bảo quản, gìn giữ hiện vật. Đây là loại di tích mong manh, dễ bị xâm hại nhất do nó ở giữa cánh đồng, không ai biết hay đánh giá được giá trị của nó ngoài các nhà khoa học. Vì vậy, các bước đi sẽ là đánh giá các giá trị của di tích, cần thiết xây dựng hồ sơ khoa học để xếp hạng di tích nhằm sớm có sự bảo vệ của luật pháp. Đồng thời, sớm xây dựng kế hoạch để tiếp tục khai quật khảo cổ học, nếu không được bảo vệ kịp thời, di tích bị xóa sổ sẽ là thiệt thòi khá lớn cho quốc gia”.

Bảo tồn văn hóa và phát triển kinh tế

Hiện nay, khu di tích nằm trong Khu đô thị mới Kim Chung - Di Trạch. Nhiều nhà khoa học cho rằng, khi lập dự án xây dựng, nhà đầu tư khu đô thị này đã không quan tâm đến di chỉ Vườn Chuối. Bài toán bảo tồn văn hóa hay phát triển kinh tế lại một lần nữa đặt ra.

Những hiện vật được tìm thấy tại di chỉ Vườn Chuối
Những hiện vật được tìm thấy tại di chỉ Vườn Chuối .

Việc gìn giữ những di vật được khảo cổ tại khu di chỉ Vườn Chuối được các nhà khoa học đồng thuận theo giải pháp của Hà Nội, đó là đưa về Bảo tàng Hà Nội. Tuy nhiên, tiếp tục khai quật khảo cổ và bảo vệ di chỉ này như thế nào là vấn đề cấp thiết trong bối cảnh đô thị hóa đang đe dọa xóa sổ khu di chỉ Vườn Chuối và nạn trộm cắp cổ vật đang hoành hành ở đây trong khi không có chế tài để bảo vệ.

Nhiều nhà khoa học cho rằng, những di sản đang bị đe dọa biến mất trong tốc độ đô thị hóa hiện nay, một phần là do lỗi trong quy hoạch khảo cổ học của Thành phố chưa được thực hiện. Ngoài ra đây cũng là lỗi trong sự liên thông giữa các ngành. Những lỗi này khá phổ biến ở bất cứ dự án nào trong quá trình phát triển kinh tế ở nhiều địa phương trong cả nước với sự mâu thuẫn giữa bảo tồn và phát triển.

Toàn cảnh tọa đàm khoa học về việc đánh giá và bảo tồn di tích Vườn Chuối được Sở Văn hoá - Thể thao Hà Nội tổ chức sáng ngày 11/7/2018
Toàn cảnh tọa đàm khoa học về việc đánh giá và bảo tồn di tích Vườn Chuối được Sở Văn hoá - Thể thao Hà Nội tổ chức sáng ngày 11/7/2018.

Phó Viện trưởng Viện Khảo cổ học, PGS.TS Bùi Văn Liêm cho rằng, hiện nay, nguồn nhân lực, vật lực để bảo tồn di sản của chúng ta chưa có đủ nhân lực, chưa đủ tài nguyên thì cứ nên để nó dưới lòng đất. Thực tế, người dân địa phương đã phản ánh tại đây đã từng có những kẻ sưu tập và trộm hiện vật khảo cổ đến và phá hoại di tích. Nhiều di tích của Hà Nội như Cổ Loa cũng đang bị thu hẹp đi trong tốc độ đô thị hóa. Vì vậy, khu di chỉ Vườn Chuối là giá trị mà chúng ta cần nghiên cứu, có giải pháp cụ thể về thăm dò, khai quật để bảo tồn mà không ngăn cản đến kinh tế. Đặc biệt, với Kim Chung - Di Trạch chưa có sự xâm hại đáng kể, thì việc điều chỉnh nó cho thích hợp là cần thiết, nhằm cứu vớt một khu di tích khảo cổ học. Theo tôi là vô cùng quan trọng đối với Thủ đô Hà Nội. Nên chăng, khu đô thị này cần quy hoạch lại, để dành một phần diện tích thích hợp cho công viên, cây xanh phục vụ đô thị.

Câu chuyện bảo tồn khu di chỉ Vườn Chuối như thế nào còn cần có sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý. Trước mắt, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội sẽ lập quy hoạch, báo cáo UBND TP. Hà Nội xếp hạng di tích; tập hợp các ý kiến của các nhà khoa học để đưa ra các phương án bảo vệ, phát huy, khai quật khảo cổ khu di chỉ Vườn Chuối. Tuy nhiên, cần có động thái quyết liệt từ UBND TP. Hà Nội trong việc gìn giữ các giá trị di sản văn hóa trước sức ép của phát triển kinh tế. Bởi nếu một khu di sản văn hóa mất đi nghĩa là chúng ta mất đi những giá trị không thể đo đếm được.

Dạ Minh

Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Captcha
Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của văn hóa đối với sự phát triển xã hội/Điểm hẹn văn hóa - Còn lâu!/ Điện ảnh Việt hội nhập với thế giới
Phát huy giá trị di sản vì sự nghiệp phát triển bền vừng/ Không gian trải nghiệm văn hóa " ba trong một"
Dấu ấn 10 năm thực hiện Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam
Chiến thắng 30/4 - Bản hùng ca của dân tộc Việt Nam/ Phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc Việt Nam tại " Ngôi nhà chung"/ Làng Việt 9 năm đồng hành cùng văn hóa dân tộc
Cơ hội đột phát trong hợp tác đầu tư và triển khai các hoạt động của Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam/Bỏ đốt vàng mã, khơi dậy giá trị văn hóa tốt đẹp/Người giữ hồn nhạc cụ tre truyền thống Ê đê
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site