16:32 | 15/04/2014

Góc ẩm thực chợ quê “Làng Việt”

(LV) - Những năm gần đây, cứ vào dịp Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19/4) là những phiên chợ được tái hiện tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam, Đồng Mô, Sơn Tây lại náo nức tụ hội.

>>> Rộn ràng Tết Chol Chnam Thmay tại Hà Nội 

>>> Để người dân được “tắm” trong không khí lễ hội 

>>> Điểm nhấn trong bảo tồn và phát huy bản sắc dân tộc 

Chợ quê vắt ngang sườn đồi thấp, kề cạnh những cánh rừng và bên dưới có một dải hồ nước quanh co uốn lượn. Nơi đây có thể diễn ra chợ tình xứ núi như thể Khâu Vai (Hà Giang), Sa Pa (Lào Cai) mỗi độ xuân về. Nơi đây cũng có thể tái hiện phiên chợ nổi tiếng vùng sông nước miệt vườn Nam Bộ kiểu Hậu Giang, Đồng Tháp…

Cái duyên chợ quê “Làng Việt”

Khác với phiên chợ vùng, chợ miền, chợ làng, chợ huyện, nơi nào đậm sắc hương nơi đó. Người nơi đó bán mua, khách thập phương chỉ du xuân lai vãng. Chợ quê Làng Việt hội tụ đủ bản sắc chợ mà các cộng đồng từ trăm sông ngàn núi tìm về hội ngộ. Mua bán là chuyện thường tình, thường gặp vốn sẵn có tiềm tàng đối với mọi phiên chợ, ngày chợ. Chợ quê Làng Việt bên cạnh cái muôn thủa ấy lại nảy nở những nét mới, nét đẹp chắt lọc từ muôn nơi tìm về khoe sắc thắm.

Đến với phiên chợ quê Làng Việt, mua bán, bán mua chỉ là cái cớ. Đằm sâu trong đó là cái duyên, cái tình, cái thú vui, cái thưởng ngoạn, cái giao đãi. Đi cả ngày cả buổi không mua gì mà vẫn thấy thỏa mãn đầy đủ. Không uống gì mà vẫn lâng lâng say cái tình đất, tình người, tình đời, tình quê vừa quen vừa lạ, vừa gần vừa xa. Để một lúc nào đó rời chợ quê, xa chợ quê bỗng thấy bâng khuâng xao động. Nỗi nhớ không gọi được tên không nhìn thấy mặt, không bắt được tay. Rất gần gũi như bao phiên chợ khắp mọi miền đất nước nhưng lại có cái gì đó rất riêng chung, riêng tư, riêng biệt, riêng để suy ngẫm, riêng để nhớ. Mong có ngày lại về cùng phiên chợ, về cùng ai đó trong sắc màu thổ cẩm, trong sắc hương ẩm thực nguồn cội lắng sâu, đậm đà và chân chất.

Đồng bào dân tộc tái hiện Văn hoá ẩm thực tại Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam
Đồng bào dân tộc tái hiện Văn hoá ẩm thực tại Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam.

Câu chuyện về góc ẩm thực vùng miền

Ta dễ dàng nhận ra mùi vị món ăn nhậu từ Nam Bộ đến Bắc Bộ, từ Việt Bắc - Tây Bắc đến Tây Nguyên - Tây Nam Bộ mà các cộng đồng khai thác quản lý vận hành Khu các Làng dân tộc mang về.

Chỉ kể riêng về thứ bánh đã đủ phong phú, điệu đàng về mặt thẩm thấu qua lá gói đậm chất cây nhà lá vườn trong văn hóa cư trú khu biệt ở mỗi vùng. Bánh gói lá dừa ở Nam Bộ, bánh gói lá chuối ở Bắc Bộ, bánh gói lá sen ở đồng bằng, bánh gói lá lau ở vùng núi, bánh gói lá dong từ mọi ngả miền ngược, miền xuôi. Mỗi vùng miền, mỗi dân tộc đều có kiểu làm bánh riêng, sử dụng chất liệu riêng và cách thưởng thức cũng rất riêng. Hầu hết các loại bánh trái được hình thành đều có nguồn gốc, sự tích gắn với tập quán cư trú và mang đậm chất nhân văn, nhân bản, nhân hậu, nhân tình.

Câu chuyện về bánh chưng, bánh dày trong cổ tích người Kinh còn vọng mãi về sự mô phỏng trời tròn, đất vuông, sự hiếu nghĩa và lòng tạ ơn trời đất. Chuyện về bánh út (còn gọi là bánh ít) gói lá lau còn ngân vang về người con gái út thảo thơm dâng lên lẽ sống, thờ cha kính mẹ. Bánh hỏi Phương Nam, bánh Phu Thê phương Bắc đậm đà nghi lễ cưới xin, ăn hỏi tình nghĩa vợ chồng. Bánh nếp, bánh tẻ kể về khát vọng sinh nở con gái con trai, có tẻ có nếp giữ trọn nếp nhà, đường ăn nết ở. Bánh dày ở miền xuôi nhỏ nhắn trắng nõn nà vừa tay nắm, tinh nguyên mềm mại như khuôn ngực thiếu nữ tuổi mới khát khao. Bánh dày ở người Mông xứ núi to bè vạm vỡ, nặng trĩu tay cầm và cứng quẹo queo, nhưng xắt lát nướng hoặc rán lại phổng phao hấp dẫn hơn là “mỡ để miệng mèo”…

Xôi chợ quê Làng Việt, người về khó cưỡng lại bởi hương thơm và màu sắc, mùi vị của nó. “Gạo nương hương núi” là đặc trưng của xôi chợ quê Làng Việt. Màu đen có xôi nếp cẩm, màu đỏ đậm là xôi gấc, màu vàng là xôi nghệ, màu xanh non là xôi lá cơm xôi, màu trắng là xôi nguyên chất không hề pha trộn… mỗi loại một vẻ nhưng ngọt bùi vẫn được tôn làm đầu bảng. Đó là ủ hương trời đất và nhuốm màu xứ sở đấy. Thế mới biết nghệ thuật hội họa hình khối, pha màu sử dụng màu sắc đã có từ lâu đời của các dân tộc để làm nên món xôi kỳ diệu và tinh tế đến nhường nào.

Thịt cá góc chợ quê Làng Việt không nhiều một cách xô bồ, nhưng vẫn có bằng những món ăn mang tính đặc trưng sản vật và tuyệt nhiên không có cá cấm, thú quý được giết bày bán. Cá thịt được ướp chua đặt biệt, được nướng quay trên than, được đồ chín, được om nấu trên bếp lửa với những gia vị rất tinh tế. Món ăn vùng Đông Bắc không thể thiếu dư vị lá mắc mật, món ăn vùng Tây Bắc không thể thiếu quả mắc khén. Món ăn Trung Du và Bắc Trường Sơn không thể thiếu hạt dổi, món ăn Tây Nguyên không thể thiếu hạt tiêu và món ăn Trung Bộ, Nam Bộ càng không thể thiếu vị cay của ớt.

Đi chợ quê Làng Việt một ngày đàng sẽ nhận biết và thưởng thức được một sàng hương vị. Nhưng có lẽ hương vị mạnh mẽ và nồng đượm nhất vẫn là rượu quê. Có người nói rượu quê chính là quốc hồn quốc túy quả không ngoa. Đồng bào các cộng đồng đưa về Làng Việt đủ loại rượu chai, rượu lọ, rượu bình, rượu hũ, rượu chum, rượu vò… về thức đựng đồ chứa. Lại đa dạng về chất chế tác như rượu ngâm, rượu cất, rượu hoãng, rượu cần, rượu nếp ủ men… Men lá vẫn là chất men chủ đạo của rượu chợ quê Làng Việt.

Phiên chợ quê nào cũng có đôi ba lò rượu vừa chưng cất vừa để du khách thưởng thức rượu nóng nồng nàn và thơm quyến rũ. Rượu cất uống ít say nhiều nên đồng bào thường mời nhau bằng những chén rượu siêu nhỏ, bé hơn cả chén hạt mít và được đong bằng những chiếc muỗng nứa bé xíu.

Đến với chợ quê Làng Việt dù lạ, dù quen đã sà vào chiếu rượu thì “lời mời lắm nẻo nên lòng khó chối”. Nhưng nhớ đã uống phải tỉnh, không tỉnh thì đừng uống kẻo ngã rượu bởi các cô gái quê núi mắt đắm đuối liếc và rất mềm mỏng môi mời…

Ngô Quang Hưng


Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Captcha
Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Ngày Xuân đi hội/ Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam với các lễ hội mùa xuân
Nhớ Tết xưa/Tết đông của người Hà Nhì/ Bánh tẻ Phú Nhi rộn ràng đón Tết
Làng Việt còn mãi/ Kéo co ngồi - Di sản độc đáo giữa lòng Hà Nội
Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của văn hóa đối với sự phát triển xã hội/Điểm hẹn văn hóa - Còn lâu!/ Điện ảnh Việt hội nhập với thế giới
Phát huy giá trị di sản vì sự nghiệp phát triển bền vừng/ Không gian trải nghiệm văn hóa " ba trong một"
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site