15:07 | 31/01/2017

Thức ngon ngày Tết trên dãy Trường Sơn

(LV) - Đồng bào các dân tộc trên dãy Trường Sơn đón Tết Nguyên Đán sau kết thúc vụ mùa, ăn mừng lúa mới. Bên cạnh các điệu múa, làn điệu dân ca, các bài chiêng, nhịp trống sôi động, đồng bào còn chế biến những món ăn thức uống mang đậm hương vị núi rừng dùng trong gia đình và chiêu đãi khách trong ngày Tết.

>>> Thanh nhã chả nem Huế 

Rượu trên cây

Rượu đoát là rượu lấy từ cây mà người Kinh gọi là cây mốc, người Cơ Tu gọi là cây tà vạc, mọc ở rìa núi, khe suối. Khi cây được 10 năm tuổi là có thể lấy nước làm rượu.

Mỗi năm cây thường ra 4-5 buồng. Người ta lấy nước bằng cách chặt buồng hay đục buồng rồi lấy ống tre to đặt phía dưới để hứng dòng nước từ thân cây chảy ra. Nước lúc mới lấy có vị ngòn ngọt gần như nước mía pha vị nước dừa và nước thốt nốt. Muốn chế biến thành rượu, công đoạn tiếp theo là cho vào trong nước tà vạc vỏ khô của cây chuồn mọc trong rừng. Rượu tà vạc có màu trắng đục, hương thơm, vị the như nước ga, uống lâu say. Rượu đoát là món uống hấp dẫn, bổ dưỡng để chiêu đãi khách trong lễ tết.

Rượu cần

Rượu cần là đồ uống phổ biến của nhiều tộc người vùng Trường Sơn - Tây Nguyên. Rượu nấu từ nếp than, nếp đỏ, sắn, bắp, kê, bo bo (ý dĩ) ủ cho lên men rồi cho vào ché để một thời gian sẽ thành rượu. Người ta gọi là rượu cần vì dùng cần để hút hoặc rượu ghè, rượu ché vì chúng được đựng trong ghè, ché làm bằng sành sứ.

Ngày xưa đồng bào làm men bằng gạo, lá trầu rừng, củ riềng, vỏ quế phơi khô giã mịn. Bánh men được phơi khô cho cứng và bảo quản được lâu hơn để dành nấu rượu. Khi nào dùng thì giã bánh men thành bột trộn với cơm rượu rồi ủ một thời gian trong ché, men càng để lâu ủ rượu càng ngon. Các lễ hội lớn của cộng đồng đều có nhu cầu thưởng thức rượu cần. Mỗi nhà đều góp vào làng vài ché rượu để cùng nhau thưởng thức, chung vui trong ngày Tết.

Bánh lá đót

Hầu hết các tộc người ở núi rừng Trường Sơn đều làm bánh nếp để dùng trong các dịp lễ hội như lễ ăn cơm mới, lễ cưới, khánh thành nhà làng hoặc làm bánh để ăn chơi, ăn lúc đi đường, đãi khách, tặng bà con và nhất là để ăn Tết. Lá gói bánh phổ biến là lá đót mọc rất nhiều trong rừng nên cũng có tên là bánh đót.

Theo hình dáng, bánh giống như chiếc sừng trâu nên gọi là bánh sừng trâu. Bánh này làm rất dễ, nguyên liệu là lá đót, dây lạt và nếp ngon. Bánh cuốt được dùng trong thời gian 2-3 ngày, khi để lâu bánh cứng, có thể nướng trên than hồng ăn giòn và dẻo ngon hơn.

Món canh thụt

Món canh thụt hay nói một cách bay bướm và “canh đại ngàn” là món hỗn hợp nấu trong ống nứa mà nhiều tộc người ở vùng núi Trường Sơn ưa thích. Nguyên liệu gồm rau, măng, dọc mùng, thịt rừng hoặc cá suối, ít con mối và chú dế bầu hoặc vài con dế dủi... tất cả cho vào ống nứa tươi và cho lên bếp đun chín. Khi nấu vừa chín tới, người ta lấy cái gai mây hoặc đoạn nứa nhỏ cho vào ống thụt nhẹ nhàng cho đến khi các món trong ống nhừ ra, quyện vào nhau thành một chất dẻo. Khi đó muối, ớt được bỏ vào, thọt cho đều và nhắc ra, có thể bỏ thêm một ít rau thơm và mì chính.

Món này vừa béo, vừa cay, vừa đắng. Món canh thụt đổ lên lá chuối tươi rửa sạch, rồi lấy đũa nhấm nháp từng chút một để cảm nhận mùi vị tổng hợp của nó. Trong bữa ăn đãi khách quí đến thăm nhà trong ngày Tết của đồng bào, không thể thiếu rượu đoát và và món canh thụt.

Cơm lam

Cơm lam, cơm nếp lam là món ăn được ưa thích bởi gạo tẻ hoặc gạo nếp được nướng trong ống nứa, ống tre non. Trước khi nấu, đồng bào thường ngâm cho gạo mềm và sau đó cho vào ống, lấy lá chuối nút lại và đặt trên bếp. Người ta ngồi bên bếp lửa cầm ống nứa trở qua trở lại thì ống nứa bắt đầu sôi lên và chín tới. Trước khi mang ra đãi khách, các ống cơm lam đều được chẻ bỏ bớt phần cật nứa bên ngoài cho sạch sẻ, chỉ để lại phần lõi bên trong.

Khi ăn, người ta cầm cả ống cơm lam tách phần nứa còn bám lại từng mảnh một cho đến khi hiện dần khối nếp trong ống với mùi thơm phức để lấy cơm nếp ăn. Khi bóc xong ta có thể bẻ hoặc cắt thành từng khúc một để ăn hay dọn lên mâm đãi khách.

Cá suối

Cá nấu trong ống nứa cũng là món phổ biến của nhiều tộc người trong lễ tết. Trước tết độ một tuần, đồng bào thường tổ chức đánh cá tập thể ở những con sông lớn bằng cách ngâm các loại vỏ cây làm cho cá bị say nổi lên mặt nước để xúc hoặc đắp bờ, mở lối thoát cho nước cạn rồi bắt cá. Ở các suối nhỏ, phụ nữ và trẻ em xúc bằng vợt.

Cá thường được nướng chín rồi xông khô, bỏ vào ống nứa trên giàn bếp và cũng được chế biến như thịt khô. Ngoài ra, cá còn được nướng trong ống cho cháy ống, cá khô như được phơi rồi để dành ăn dần.

Tấn Vịnh

Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Ý kiến độc giả

Sự kiện nào được quan tâm nhiều nhất?

  •   Khai trương Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam
  •   Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa
  •   Bầu chọn Vinh Hạ Long là kì quan thiên nhiên thế giới
  •   Việt Nam vận động đăng cai ASIAD 18
  •   Bầu chọn Quốc hoa Việt Nam
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site