19:42 | 24/08/2020

Chữa chứng nhức mỏi chân tay từ ấu tẩu

(LV) - Củ ấu tẩu hay còn gọi là ấu tàu là rễ của cây ô đầu. Ấu tẩu được xếp vào danh sách thuốc độc bảng a, nhưng ít ai biết rằng Ấu tẩu nếu được đem bào chế cẩn thận thì lại là một vị thuốc quý xếp thứ 4 trong tứ đại danh dược là sâm, nhung, quế, phụ.

Vị thuốc quý từ độc dược

Ấu tẩu hay còn được gọi là ấu tầu, gấu tầu. Củ ấu tẩu có tên khoa học là Aconitum fortunei, thuộc họ mao lương Ranunculaceae. Ấu Tẩu mọc trên cạn và chỉ có ở vùng núi cao. Lá tựa như lá ngải cứu, chia thành ba thuỳ, có răng cưa ở nửa trên. Rễ củ hình nón, mọc thành chuỗi, có củ cái, củ con. Dưới thân cây, rễ cái phình thành củ giống như củ đậu, gọi là củ mẹ. Cạnh cổ rễ cái, mọc ra những củ con. Trên đầu củ con có một búp mang lá ngầm. Hoa có màu xanh ra trời rất đẹp. Sau khi cây nở hoa, củ mẹ sẽ héo và tiêu dần. Củ mẹ thường nhẹ, rỗng, ở giữa màu xám; củ con thì nặng, chắc hơn và lõi màu vàng.

Theo dược thư Việt Nam, củ nhỏ được gọi là phụ tử, còn củ lớn được gọi là ô đầu. Phụ tử có độc tính kém hơn ô đầu. Ấu tẩu chỉ mọc ở những vùng núi đá cao ở nước ta cây có nhiều ở các vùng phía bắc, miền bắc đặc biệt là Hà Giang, Cao Bằng, Lạng Sơn, Tuyên Quang…

 

Đây là cây thuốc có độc, tất cả các phần của cây đều chứa chất gây độc, nhiều nhất là ở củ. Củ ấu tàu rất độc, lượng độc của củ ấu tẩu có thể làm cho người tê cứng chân tay, tắc nghẽn mạch máu, đông máu và chết

Vì là loại củ có độc tố cao nên sau khi đào mang về cần phải qua xử lý mới có thể sử dụng, củ Ấu tẩu có thể dùng để ngâm rượu làm thuốc xoa bóp (không uống), đem nấu cháo là món ăn bổ dưỡng đây là món ăn đặc sản của một số vùng trên Tây bắc. Củ ấu tẩu còn tăng khả năng sinh lý ở nam giới.

Thành phần hóa học của củ ấu tẩu chủ yếu là aconitin, có độc tính cao, thuộc loại thuốc độc bảng A. Độc tính của aconitin rất mạnh: Chỉ cần một liều 0,02 – 0,05mg cho 1kg thể trọng là có thể gây chết người. Do cực độc nên trước đây một số người đã dùng nước của loại củ này tẩm vào đầu mũi tên khi săn thú rừng, kể cả voi.

Theo đông y củ ấu tẩu có vị cay tê, tính rất nóng, rất độc. Theo kinh nghiệm dân gian ấu tẩu có những công dụng như: Điều trị đau nhức xương khớp, giảm nhức mỏi cơ khớp, giảm tê bại chân tay, giảm đau vai gáy, tan máu bầm do tụ máu, trấn thương…

 

Cách dùng ấu tẩu

Ngâm rượu dùng ngoài: Lấy củ rửa sạch, thái thành từng miếng rồi đem ngâm rượu dùng ngoài để xoa bóp (Không được uống vì củ có độc tính mạnh). Tỷ lệ ngâm 1kg củ tươi ngâm khoảng 1,5 lít đến 2 lít rượu. Xoa bóp sẽ giúp giảm đau nhức xương khớp, tê bại chân tay, bầm tím.

Sắc uống: Dùng phụ tử đã qua chế biến khử độc để sắc uốn. Thành phần gồm: Phụ tử, cam thảo, quế, thược dược mỗi vị 1gam, đem ngâm với khoảng 100ml rượu ngâm trong khoảng 3 đến 4 ngày là dùng được, rượu này chia nhỏ nhiều lần uống trong ngày. Điều trị đau nhức xương khớp, bán thân bất toại.

Vị phụ tử đã chế biến có bán ở các hiệu thuốc đông y, khi sử dụng để uống người bệnh cần được tư vấn của các bác sĩ, không nên tự ý sử dụng làm thuốc uống.

Sử dụng nấu cháo: Vì củ ấu tẩu có độc tính cao có thể gây chết người nên cần phải qua chế biến cẩn thận và có kinh nghiệm lâu năm, đối với bà con vùng Tây bắc đặc biệt là Hà Giang ấu tẩu được sử dụng để nấu cháo. Cháo ấu tẩu được nấu với gạo nếp cái hoa vàng có tác dụng giảm đau nhức xương khớp, giảm đau cơ, xua tan mệt mỏi, khi ăn cùng với lá tía tô có tác dụng giải cảm, tăng khả năng sinh lý ở nam giới.

 

Hoa ấu tẩu
Hoa ấu tẩu.

Do củ ấu tẩu có chứa nhiều độc tố nên trước khi chế biến cần lưu ý phải ngâm kỹ trong nước vo gạo đậm đặc một đêm. Sau đó, rửa thật sạch và đem hầm hơn 5 giờ. Tới khi củ mềm, bở tơi đem tán thành bột lúc đó mới nấu với gạo.

Hiện nay, củ ấu tẩu được bán với giá khá cao khoảng 600 ngàn/1kg. Tuy nhiên, trước khi sử dụng cần lưu ý, hoặc tư vấn của bác sĩ không được tự ý dùng.

Củ ấu tẩu là vị thuốc quý, có tác dụng thông 12 kinh mạch. Tuy nhiên dược liệu này chứa độc tính rất mạnh và có khả năng gây tử vong. Vì vậy bạn chỉ nên sử dụng bài thuốc và món ăn từ củ ấu tẩu khi có chỉ định của thầy thuốc.

Dấu hiệu nhận biết và cách xử trí khi ngộ độc củ ấu tẩu

Hoạt chất aconitin trong dược liệu có thể gây ngộ độc nếu sử dụng quá liều hoặc bào chế dược liệu sai cách. Các dấu hiệu nhận biết, bao gồm: Chảy nước dãi, buồn nôn, không đứng được, tê lưỡi và đầu chi, vã mồ hôi, tim đập nhanh, tiêu chảy, da lạnh, tức ngực,… Ngay sau khi nhận thấy các triệu chứng này cần đưa bệnh nhân đến bệnh viện để được xử lý kịp thời. Nếu chậm trễ, bệnh nhân có thể bị liệt hô hấp, rối loạn nhịp tim và tử vong. Trong trường hợp không thể đưa bệnh nhân đến bệnh viện, sử dụng phòng phong sắc kỹ và cho bệnh nhân uống để làm giảm độc tính của thuốc.

 

Lưu ý: Phụ nữ có thai không được dùng. Việc chế biến ấu tẩu cần phải là người có kinh nghiệm. Các cá nhân, gia đình không am hiểu về loại củ này thì không nên tự ý sử dụng chế biến dùng làm thức ăn (cháo). Củ Ấu tẩu ngâm rượu dùng xoa bóp không được uống, không bôi trực tiếp lên vết thương hở. Tránh xa tầm tay trẻ em.

Hà Anh

Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Captcha
Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Hà Nội linh thiêng và hào hoa qua các ca khúc/ " Giai điệu núi rừng" tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam
Tết Độc lập nhớ về Hồ Chí Minh - Nhà văn hóa kiệt xuất của nhân loại
Chọn người tài - đức để phát triển đất nước/ Sặc sỡ trang phục Hà Nhì Hoa
95 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 – 21/6/2020)Tính chiến đấu của Báo chíCách mạng Việt Nam và bản lĩnh,trách nhiệm người làm báo
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site