08:56 | 08/09/2016

Chùa Bút Tháp - Báu vật kinh Bắc

(LV) - Tọa lạc trong khuôn viên rộng hơn 10.000m2, bên bờ Nam con sông Đuống hiền hòa thuộc huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Chùa Bút Tháp là một trong những ngôi chùa cổ đến nay vẫn còn khá nguyên vẹn theo lối kiến trúc xưa với một vẻ đẹp mộc mạc, trang nghiêm.

>>> Nhà cổ Bình Thủy 

Chùa Bút Tháp được xây dựng từ đời vua Trần Thánh Tông (1258 - 1278), thiền sư Huyền Quang (đỗ trạng nguyên năm 1297) đã cho tu sửa chùa và trụ trì ở đây. Chùa từng là nơi trụ trì của Thiền sư Chuyết Chuyết - tổ thứ 34 của Thiền phái Lâm Tế, một Thiền phái chịu ảnh hưởng nhiều của Phật phái Trúc Lâm thời Trần. Vào khoảng những năm 1642 - 1674, chùa được các quý tộc triều Lê cho dựng lại, với quy mô rất lớn, theo kiểu “trăm gian” và có mặt bằng kiến trúc kiểu “nội Công ngoại Quốc”.

Nghệ thuật kiến trúc độc đáo

Chùa Bút Tháp là đỉnh cao của một công trình kiến trúc nghệ thuật, tiêu biểu cho phong cách mỹ thuật thời Lê Trung Hưng, thế kỷ XVII. Về cơ bản, quy mô và cấu trúc của chùa Bút Tháp hiện nay chính là ngôi chùa được xây dựng trong thời kỳ đó. Chùa được trùng tu vào các năm 1739, 1903, 1915, 1921 và gần đây vào năm 1992 - 1996.

Báo Nghiêm thờ Hòa Thượng Chuyết Chuyết, cao 13,05 mét, có năm tầng với một phần đỉnh xây bằng đá xanh
Báo Nghiêm thờ Hòa Thượng Chuyết Chuyết, cao 13,05 mét, có năm tầng với một phần đỉnh xây bằng đá xanh.

Theo truyền tích của địa phương, chùa nằm trên thế đất tốt, tựa hình một bông sen lớn. Toàn bộ kiến trúc chính của chùa quay theo hướng Nam, một hướng truyền thống của người Việt. Đối với đạo Phật hướng Nam là hướng của trí tuệ, của bát nhã.

Cụm kiến trúc trung tâm ở chùa Bút Tháp bao gồm các đơn nguyên: tam quan, gác chuông, tiền đường, thiêu hương, thượng điện, Thích Thiện am, nhà trung, phủ thờ nhà hậu đường chạy song hành được bố trí đăng đối trên một đường “Thần Đạo” và được bao bọc bởi hai dãy hành lang chạy suốt dọc chùa tạo thành một khuôn viên tương đối khép kín. Sự bố trí chặt chẽ ở khu vực trung tâm này thể hiện một nội dung tư tưởng về giáo lý của đạo Phật.

Một góc chùa Bút Tháp
Một góc chùa Bút Tháp.

Một trong những điểm nổi bật và độc đáo của Chùa Bút Tháp là vẻ đẹp nguyên sơ và những tác phẩm kiến trúc, điêu khắc trên hai loại chất liệu là gỗ và đá với những tác phẩm chạm khắc tinh xảo. Các tác phẩm điêu khắc đá và gỗ được chế tác tỉ mỉ, công phu, với nhiều chủ đề như hoa lá, muôn thú, mây trời... gây ấn tượng mạnh trên các hương án, các tấm gỗ trên xà nhà, các bức phù điêu, hoành phi, câu đối... Hình ảnh chạm khắc ở đây sống động tươi vui hàm chứa ý nghĩa Phật đạo và đặc biệt mang đậm nét tính chất nghệ thuật thiền. Các bức chạm đều tập trung về đề tài thiên nhiên phong phú sinh động như Tứ Linh Quý.

Ngoài ra, trong khuôn viên chùa còn có hệ thống tháp, gồm tháp Tôn Đức, tháp Tâm Hoa, tháp Ni Châu, tháp Mộ và một số công trình phụ trợ khác…

Báu vật của Phật giáo Việt nam

Ngoài giá trị về mặt kiến trúc, chùa Bút Tháp hiện còn lưu giữ hàng trăm hiện vật, với nhiều loại chất liệu, có niên đại trải dài từ thế kỷ XVII đến thế kỷ XX, trong đó có gần 100 pho tượng. Những hiện vật mang niên đại thế kỷ XVII như hệ thống sập thờ, nhang án, hoành phi, câu dối, tháp cửu phẩm, hệ thống tượng, đặc biệt là pho tượng “Phật bà nghìn tay nghìn mắt” - tác phẩm “độc nhất vô nhị” do Trương Thọ Nam tạc và hoàn thành vào năm 1656, thời hậu Lê có kích thước lớn và đồ sộ: cao 3,7m, đường kính vành tay 2,24m, có 11 đầu chia làm 4 tầng, 42 bàn tay và 958 tay nhỏ.

Tượng “Phật bà nghìn tay nghìn mắt”
            được tạc và hoàn thành năm 1656, thời hậu Lê
Tượng “Phật bà nghìn tay nghìn mắt” được tạc và hoàn thành năm 1656, thời hậu Lê.

Nét độc đáo của pho tượng là mỗi bàn tay có một mắt và hơn nữa là nhịp điệu mỗi cánh tay không giống nhau. Tượng được đặt trên toà sen Rồng đội, đằng sau là vầng hào quang toả sáng, bên dưới là các hình trang trí sóng nước sống động như một thủy cung.

Pho tượng này là tác phẩm kiệt xuất của nghệ thuật điêu khắc thế kỷ XVII còn bảo lưu được đến ngày nay, đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận là bảo vật quốc gia năm 2011.

Phủi bụi trần
Phủi bụi trần.

Trải qua bao thăng trầm biến cố của của thời gian, đến nay chùa Bút Tháp là một trong số ít những ngôi chùa cổ có quy mô kiến trúc hoàn chỉnh nhất vùng đồng bằng Bắc Bộ còn lưu giữ được nhiều giá trị tiêu biểu về lịch sử và nghệ thuật. Để bảo tồn, phát huy giá trị di tích chù Bút Tháp, huyện Thuận Thành và ngành văn hóa, du lịch tỉnh Bắc Ninh đã và đang tiến hành trùng tu, tôn tạo một số các hạng mục. Cùng với đó, tỉnh Bắc Ninh đầu tư xây dựng tuyến du lịch tâm linh kết nối chùa Bút Tháp - chùa Dâu và hệ thống chùa Tứ Pháp - lăng Sỹ Nhiếp đến lăng Kinh Dương Vương, trong đó Bút Tháp là điểm đến hấp dẫn.

Phương Hoa

Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Ý kiến độc giả

Sự kiện nào được quan tâm nhiều nhất?

  •   Khai trương Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam
  •   Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa
  •   Bầu chọn Vinh Hạ Long là kì quan thiên nhiên thế giới
  •   Việt Nam vận động đăng cai ASIAD 18
  •   Bầu chọn Quốc hoa Việt Nam
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site