07:30 | 14/11/2016

Chùa Bổ Đà - Chốn tâm linh cổ kính

(LV) - Chùa Bổ Đà (Tứ Ân Tự) còn có tên là chùa Quan Âm, thường được người dân trong vùng gọi tắt là chùa Bổ. Chùa nằm ở phía Bắc chân núi Phượng Hoàng (thôn Thượng Lát, xã Tiên Sơn, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang). Chùa Bổ Đà là di tích lịch sử - văn hoá tiêu biểu của huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang và là một trong những trung tâm Phật giáo lớn của thiền phái Lâm Tế.

>>> Chùa Linh Ứng - báu vật Kinh Bắc  

Nét đẹp cổ kính

Chùa được xây dựng từ thế kỷ Xi và được trùng tu lại vào thời vua Lê Trung Hưng. Chùa có diện tích khoảng 51.784m2 được phân ra làm ba khu rõ rệt. Khu vườn 31.000m2, khu nội tự chùa 13.000m2 và khu vườn tháp rộng 7.784m2. Trải qua những biến thiên của lịch sử, nhưng chùa Bổ Đà vẫn còn bảo lưu được khá nguyên vẹn những nét kiến trúc truyền thống Việt cổ cũng như nhiều tài liệu, hiện vật, cổ vật quý có giá trị lớn về mặt văn hóa, lịch sử, kiến trúc và mỹ thuật.

Chùa có kiến trúc độc đáo và khác biệt so với các ngôi chùa truyền thống ở miền Bắc Việt Nam, đó là lối kiến trúc “nội thông ngoại bế” tạo vẻ u tịch, thanh vắng, linh thiêng.

Lối vào chùa Bổ Đà rêu phong cổ kính
Lối vào chùa Bổ Đà rêu phong cổ kính. Ảnh: Hoàng Hà

Với hệ thống bố cục kiến trúc hài hòa được xây dựng bằng các vật liệu: gạch nung, ngói, tiểu sành và hệ thống tường bao được làm bằng đất rất độc đáo. Các bức tường, cổng và một số công trình khác được xây dựng hoàn toàn bằng đất nện theo lối trình tường. Cổng vào chùa nền lát đá muối có kích thước to nhỏ khác nhau, xây theo kiến trúc thời Nguyễn mang dáng dấp gác chuông. Điểm đặc biệt ở đây là nhiều bức tường được xây bằng tiểu sành giống như làng Thổ Hà tạo vẻ trầm mặc, gần gũi. Vào trong khu nội tự chùa sẽ được chiêm ngưỡng không gian kiến trúc chùa Việt cổ với gần một trăm gian liên hoàn tạo nên một nét rất độc đáo và cổ kính.

Mang đậm bản sắc văn hóa Việt

Chùa Bổ Đà còn có khu vườn Tháp rộng lớn, đây là nơi tàng lưu xá lị, tro cốt nhục thân của các tăng ni dòng thiền Lâm Tế, vườn nằm ở bên trái khu nội tự và vườn chùa. Đó là bãi đất nằm nghiêng theo độ cao của núi Bổ Đà có diện tích gần 8.000m2. Vườn Tháp được xây dựng theo những quy định riêng và rất chặt chẽ của thiền môn mà không một nơi nào có. nơi đây được được du khách thập phương xa gần đến thăm và đánh giá là đẹp và lớn nhất Việt Nam.

Ảnh: Gia Bảo.

Qua gần 300 năm hưng thịnh và kể từ khi sư tổ có tên tục là Phạm Kim Hưng viên tịch đến nay, sơn môn Bổ Đà đã xây dựng tất cả 107 ngôi tháp lớn nhỏ xếp hàng hàng, lớp lớp với nhiều kiểu loại khác nhau. Trong vườn Tháp, ta thấy đa số là những ngôi tháp 3, 4 tầng với độ cao từ 3 - 5m, riêng mấy ngôi tháp sư tổ thì đồ sộ cao rộng hơn. Tàng chứa trong 107 ngôi tháp cổ là mộ, xá lị, tro cốt của trên 1.218 nhà sư tu hành đắc đạo của dòng thiền phái Lâm Tế khắp nơi trên cả nước từ gần 3 thế kỷ nay.

Các ngôi tháp chùa Bổ Đà đều được kiến tạo bằng đá và gạch chỉ được bít mạch dùng vôi vữa trộn với mật mía và bột giấy bản nên rất bền và mịn. Đa số các ngôi tháp đều có tên, trong lòng tháp thường đặt bia ghi bài vị và ghi thời gian sinh, hóa của các nhà sư, do vậy mỗi ngôi tháp đều là những nguồn tư liệu chân thực giúp các nhà nghiên cứu tìm hiểu sâu sắc hơn về Phật phái Lâm Tế nói chung, lịch sử chùa Bổ Đà nói riêng.

Lưu giữ tư liệu quý về Phật giáo

Chùa Bổ Đà từ khi hình thành đã sớm trở thành một sơn môn đào tạo các tăng, ni trong vùng thuộc xứ Kinh Bắc xưa. Điểm nổi bật ở đây là còn lưu giữ được rất nhiều tư liệu, hiện vật quý về Phật giáo (Thiền phái Lâm Tế) đó là gần 2.000 bộ mộc bản Kinh phật. Bộ kinh được hình thành xuất phát từ ý tưởng của các vị tổ sư, đồng thời cũng là những người xây dựng ra ngôi chùa, muốn có một bộ kinh để truyền dạy đạo Phật, đồng thời là một di vật phật học đặc biệt để lại cho đời sau. Bộ kinh mang những tư tưởng của hai dòng Phật giáo lớn nhất châu Á xưa là Ấn Độ và Trung Hoa. Toàn bộ số mộc bản kinh phật được xếp ngay ngắn trên 8 giá gỗ được đặt trong khuôn viên chùa.

Chùa Bổ Đà hiện lưu giữ gần 2.000 bộ mộc bản kinh Phật
Chùa Bổ Đà hiện lưu giữ gần 2.000 bộ mộc bản kinh Phật. Ảnh: Gia Bảo

Bộ mộc bản kinh Phật được khắc vào năm 1740, đời vua Lê Cảnh Hưng. Hầu hết các ván kinh trong kho mộc bản tại chùa Bổ Đà đều dài 50 - 60 cm, rộng 25 - 30 cm và dày 2,5 cm cũng có cả những ván kinh khổ rất lớn 150 x 30 x 2,5 cm. Các ván kinh được khắc bằng cả chữ hán, chữ nôm và chữ phạn. Trải qua gần 300 năm, bộ kinh hiện nay vẫn còn khá nguyên vẹn. Đặc biệt là những tấm gỗ thị dùng để khắc kinh đều rất bền, đẹp, không bị mối mọt, dù không dùng một loại thuốc bảo quản nào. Trên những tấm kinh, các nghệ nhân xưa còn trang trí thêm nhiều đường nét họa tiết, hình khối điêu luyện và tinh xảo, phản ánh những tư tưởng, triết lý sâu xa của đạo phật. Nổi bật trong số đó là các hình khắc Đức Phật Tổ Như Lai, Quan Thế Âm Bồ Tát, các vị La Hán… Đó là những di vật phật học đặc biệt quý giá và độc đáo.

Nguyễn Quyên

Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Ý kiến độc giả

Sự kiện nào được quan tâm nhiều nhất?

  •   Khai trương Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam
  •   Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa
  •   Bầu chọn Vinh Hạ Long là kì quan thiên nhiên thế giới
  •   Việt Nam vận động đăng cai ASIAD 18
  •   Bầu chọn Quốc hoa Việt Nam
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site