00:27 | 02/12/2016

Làng Bầu trong quá trình đô thị hóa

(LV) - So với các làng xã ở ngoại thành Hà Nội, làng Bầu là một trong những nơi mà quá trình đô thị hóa diễn ra với tốc độ cao được biểu hiện trên mọi phương diện của đời sống xã hội. Đô thị hóa đã làm thay đổi bộ mặt của làng xã ngoại thành này.

 >>> Cần bảo tồn làng nghề gốm cổ của đồng bào Mơ Nông

Nằm cách trung tâm Hà Nội không xa (khoảng 15 km về phía Tây Bắc) làng Bầu, xã Kim Chung là một làng cổ ven đô, thuộc huyện Đông Anh. Nơi đây còn bảo lưu được nhiều giá trị văn hóa của cha ông từ xưa để lại. Người dân làng Bầu từ bao đời nay luôn tự hào là mảnh đất góp phần xây dựng truyền thống “ngàn năm văn vật” của thủ đô với nhiều di tích lịch sử văn hóa và những phong tục, tập quán xưa.

Người dân làng Bầu hôm nay đang phải dung hòa những giá trị văn hóa truyền thống của mình với những ảnh hưởng mạnh mẽ của lối sống hiện đại. Rất nhiều yếu tố văn hóa mới được du nhập tạo nên diện mạo mới và ít nhiều làm biến đổi cuộc sống của người dân nơi đây. Vì vậy việc nghiên cứu về ảnh hưởng, những tác động của những đối tượng cư trú tạm thời tại làng, tác động của quá trinh đô thị hóa cũng là một việc hết sức cần thiết và cấp bách góp phần bảo tồn gìn giữ, phát huy và phát triển các giá trị văn hóa truyền thống của làng hướng tới việc phát triển kinh tế, văn hóa xã hội của làng theo hướng bền vững.

Đường làng trong bối cảnh đô thị hóa
Đường làng trong bối cảnh đô thị hóa.

Đô thị hóa không chỉ là sự thay đổi phân bố dân cư và những yếu tố vật chất, mà còn làm chuyển hóa những khuôn mẫu của đời sống xã hội. Chính quá trình đô thị hóa đã phổ biến các giá trị văn hóa và lối sống đô thị vào cuộc sống nông thôn. Nhịp sống, cơ cấu xã hội và các mối quan hệ xã hội ở làng Bầu có thể thay đổi một cách cơ bản. Cùng với sự thay đổi các giá trị chuẩn mực văn hoá cộng đồng là sự thay đổi thái độ, hành vi và cách ứng xử của mỗi cư dân khu vực nông thôn ven đô trong đời sống gia đình và xã hội. Những thay đổi này làm cho đô thị và nông thôn xích lại gần nhau hơn. Tuy nhiên, chúng có thể tạo ra những cú sốc do sự phá vỡ cơ cấu xã hội nông thôn truyền thống vốn coi trọng sự hài hoà.

Đô thị hoá cũng làm biến đổi các mối quan hệ xã hội của khu vực làng Bầu. Sự biến đổi này không chỉ diễn ra trong các mối quan hệ dòng tộc, làng - xã mà còn diễn ra ở các quan hệ xã hội đa chiều, phức tạp do sự pha trộn nhiều tầng lớp dân cư và sự chuyển đổi các mô hình cư trú. Sự phân hóa xã hội ở làng Bầu trở nên sâu sắc hơn. Sự phân hóa này vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển, vừa là nguy cơ đẩy khu vực này tới những bất ổn thiếu tính bền vững ở khu vực nông thôn ven đô Hà Nội.

Diện mạo đô thị hóa làng Bầu
Diện mạo đô thị hóa làng Bầu.

Quá trình đô thị hóa ở làng Bầu diễn ra mạnh mẽ kể từ khi Khu công nghiệp Bắc Thăng Long đi vào hoạt động, cư dân trong làng được đền bù về ruộng đất, có điều kiện để làm kinh tế, nâng cao mức sống của người dân. Cũng kể từ khi có dự án cầu Bầu, đất thổ cư của làng ngày càng có giá trị, các hộ dân bán bớt đất để phục vụ cuộc sống mưu sinh, quá trình đô thị hóa tự phát ở nơi đây ngày càng diễn ra mạnh hơn. Bên cạnh đó, làng còn nằm liền kề với khu tái định cư, khu Chung cư cao cấp của xã Kim Chung. Và Khu công nghiệp, các công ty, doanh nghiệp cũng dần hình thành tại làng… đã đem lại cho làng một diện mạo mới về đời sống kinh tế cũng như văn hóa – xã hội.

Quá trình biến đổi nhanh về kinh tế - xã hội ở làng Bầu sẽ dần hình thành lối sống đô thị với những giá trị, chuẩn mực, quan niệm đặc trưng của đô thị. Trong bối cảnh quá trình đô thị hoá của thành phố đang diễn ra nhanh chóng sẽ có tác động to lớn đối với nông thôn vùng ven đô không chỉ về mặt phát triển cơ cấu nghề nghiệp, phân hóa giàu nghèo, nâng cao mức sống mà còn là vấn đề lối sống. Quá trình đô thị hoá lối sống của các hộ gia đình đang diễn ra nhanh chóng ở các làng - xã ven đô Hà Nội.

Chợ làng Bầu được thay da đổi thịt
Chợ làng Bầu được thay da đổi thịt.

Nhiều định hướng giá trị và nội dung của lối sống đô thị đang được thể hiện ngày một rõ ràng trong các cộng đồng làng - xã ven đô. Đó là mạng lưới quan hệ xã hội được hình thành thông qua công việc, cùng sở thích hơn là giá trị truyền thống cộng đồng, đó là lối sống làm việc sáng đi tối về của các thành viên trong gia đình, đó là xu hướng ngày càng có nhiều hộ gia đình, người chồng người vợ đề cao giá trị kiếm được nhiều tiền hơn bất kỳ giá trị nào. Tất nhiên không phải nhóm xã hội nào cũng tham gia đầy đủ vào các hoạt động này. Sự quan tâm hay thường xuyên tham dự của họ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như mức sống, học vấn, nghề nghiệp, thói quen.

Nhìn chung cư dân ven đô Hà Nội đang hoà nhập khá nhanh vào xã hội đô thị. Những chuẩn mực giá trị đã có những biến đổi nhất định và bên cạnh việc lưu giữ những nét truyền thống tốt đẹp là sự du nhập những yếu tố của văn minh đô thị. Sự hưởng thụ văn hoá một cách tích cực, lành mạnh có xu hướng ngày một tăng, thể hiện một lối sống năng động hơn, sôi động hơn và thoải mái hơn. Mỗi cá nhân không còn bị bó hẹp trong phạm vi làng - xã mà mối quan hệ rộng mở hơn, có cơ hội giao lưu tiếp xúc với nhiều tầng lớp và nhóm người trong xã hội, tham gia nhiều hoạt động phong phú, mở rộng tầm mắt và nâng cao hiểu biết của mình.

Hảo Nguyễn

Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Ý kiến độc giả

Sự kiện nào được quan tâm nhiều nhất?

  •   Khai trương Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam
  •   Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa
  •   Bầu chọn Vinh Hạ Long là kì quan thiên nhiên thế giới
  •   Việt Nam vận động đăng cai ASIAD 18
  •   Bầu chọn Quốc hoa Việt Nam
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site