In bài này
21:17 | 18/02/2017

Tái hiện lễ đeo vòng cầu sức khỏe của đồng bào Ê đê

(LV) - Sáng 18/2, lễ trưởng thành của dân tộc Ê đê đã được chính chủ thể văn hóa giới thiệu tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội). Đây là một phong tục mang tính cộng đồng và đậm bản sắc văn hóa của đồng bào Ê đê.

 >>> Độc đáo lễ cúng Vía của người Mường

Cũng giống như lễ cúng bến nước, lễ cúng mừng lúa mới, lễ cúng hồn lúa người Ê đê quan niệm lễ cúng cầu sức khỏe (lễ đeo vòng sức khỏe) là một nghi lễ không thể thiếu trong đời sống cộng đồng.

Để chuẩn bị lễ cúng cầu sức khỏe, đồng bào Ê đê tỉnh Đăk Lăk chuẩn bị lễ vật từ rất sớm: lễ vật gốm những ché rượu cần đã được buộc vào các cột gươl, treo các bộ chiêng, một con gà trống và vòng đồng.

Già làng A Ma Loan thực hiện nghi lễ cúng cầu sức khỏe
Già làng A Ma Loan thực hiện nghi lễ cúng cầu sức khỏe.

Lễ vật đã chuẩn bị sẵn sang, thầy cúng bắt đầu khấn: “Ơ Yang! Hôm nay chúng con cầu khẩn thần linh, các vị thần Đất, thần Núi, thần Sông, thần Rừng, các vị tổ tiên ông bà đã khuất đã đem lại sức khỏe dồi dào, luôn bảo vệ nó suốt chặng đường đi, luôn là đứa con ngoan, hiếu thảo làm việc đến nơi đến chốn, luôn bảo vệ, che chở khi ốm đau để khỏe khoắn làm gia đình luôn vui. Đây là nghĩa tốt đẹp, là điều tốt lành nay tôi khấn để các thần linh khắp chốn cùng biết, lời khấn các thần cũng nghe, thần nước đã nghe thần núi đã hiểu. Tôi khấn xin các thần phù hộ, bảo vệ chở che chi nó không gặp tai ương. Ơ Yang!”

 

Nghi thức đeo vòng cầu sức khỏe
Nghi thức đeo vòng cầu sức khỏe.

Lời khấn vừa dứt, tiếng cồng chiêng lại rộn rã vang lên. Thầy cúng cầm vòng đồng đeo vào tay phải và đeo chuỗi cườm vào cổ chủ lễ, miệng lẩm nhẩm đọc lời khấn cầu sức khỏe. Sau khi vòng tay đã được đeo, thầy cúng mời các thành viên trong gia đình lên chúc mừng người chủ lễ.

Đông đảo du khách tham dự lễ đeo vòng cầu sức khỏe
Đông đảo du khách tham dự lễ đeo vòng cầu sức khỏe.

Người Ê Đê theo chế độ mẫu hệ nên nữ chủ nhà là người có uy quyền lớn nhất lên chúc mừng sau đó đến các cô, dì, chị em trong nhà. Sau khi những người phụ nữ trong gia đình chúc xong, đàn ông trong nhà mới tiến đến chúc mừng người được đeo vòng sức khỏe. Trên tay ai cũng cầm theo một món quà: chuỗi hạt, vòng đồng, áo, khăn, chăn… mang tặng để chúc mừng sức khỏe cho chủ lễ.

 

Người chủ lễ thực hiện nghi thức uống rượu
Người chủ lễ thực hiện nghi thức uống rượu.

Sau lễ này là đến nghi thức uống rượu cần Mnăm Ring, nghi thức uống rượu cũng theo thứ tự của lễ chúc mừng. Sau đó, gia chủ mời tất cả ăn cơm nếp, ăn cơm tẻ, ăn thịt heo nướng, thưởng thức tiếp hương vị rượu cần của các ché vừa được bổ sung. Vừa ăn, mọi người vừa được xem các nghệ nhân diễn tấu cồng chiêng, kèn đing túut, đing năm, hát ayray, hát kưưt…

Đồng bào Ê đê hòa tấu nhạc cụ mừng lễ cầu sức khỏe
Đồng bào Ê đê hòa tấu nhạc cụ mừng lễ cầu sức khỏe.
Già làng A Ma Loan thổi tù và mừng lễ đeo vòng sức khỏe
Già làng A Ma Loan thổi tù và mừng lễ đeo vòng sức khỏe.

Lễ đeo vòng sức khỏe không chỉ là phong tục độc đáo nằm trong nghi lễ vòng đời người của đồng bào Êđê. Mà đây còn là môi trường giáo dục văn hóa truyền thống và đề cao những giá trị cao đẹp của gia đình mẫu hệ trong cuộc sống cộng đồng.

Tố Oanh

Copyright © 2010 Làng Việt

 In bài này