15:21 | 12/07/2013

Sớm đưa Hát Xoan ra khỏi tình trạng “Bảo vệ khẩn cấp”

(LV) - Phấn đấu đến năm 2015 đưa Hát Xoan Phú Thọ ra khỏi tình trạng cần bảo vệ khẩn cấp và trở thành di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.

>>> Vinh danh “Tín ngưỡng thờ Hùng Vương” - Lan tỏa sức mạnh tinh thần đại đoàn kết dân tộc 

>>> Di sản sau công nhận, về đâu... 

Đó là một trong những mục tiêu cụ thể được nêu trong Đề án “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của nhân loại - Hát Xoan Phú Thọ” giai đoạn 2013 - 2015, định hướng đến năm 2020 (sau đây gọi chung là Đề án). Ngày 12/7, tại Hà Nội, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch và UBND tỉnh Phú Thọ cũng đã phối hợp tổ chức Hội nghị lấy ý kiến của các nhà quản lý, các nhà khoa học đối với Đề án này. Hội nghị diễn ra dưới sự đồng chủ trì của Thứ trưởng Đặng Thị Bích Liên và Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Chu Ngọc Anh.

Quang cảnh Hội nghị
Quang cảnh Hội nghị.

Tập trung bảo tồn các phường Xoan gốc

Bày tỏ ủng hộ Đề án vì đây là việc làm thiết thực nhằm thực hiện Chương trình hành động và cam kết với UNESCO về bảo tồn và phát huy giá trị di sản Hát Xoan Phú Thọ sau khi được đưa vào Danh sách di sản văn hoá phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp, tuy nhiên, PGS.TS Đặng Văn Bài, nguyên Cục trưởng Cục Di sản văn hóa, Phó Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam cũng cho rằng, một số nội dung trong Đề án hơi dàn trải. PGS.TS Đặng Văn Bài cho rằng, bảo tồn di sản văn hoá phải gắn với cộng đồng gốc của di sản. Cụ thể ở Đề án này, cần tập trung vào 04 phường Xoan gốc (phường Xoan An Thái, phường Xoan Phù Đức, phường Xoan Kim Đái, phường Xoan Thét). Bên cạnh đó, PGS.TS Đặng Văn Bài cũng nhấn mạnh, không nên tách Xoan ra khỏi không gian nghi lễ, do đó cần bảo tồn không gian đình miếu, để giữ được cái cốt lõi, phát huy thật tốt giá trị của Hát Xoan.

Đồng quan điểm này, GS.TS Lê Hồng Lý, Viện trưởng Viện Văn hóa (Viện Khoa học Xã hội Việt Nam) cũng cho rằng, phải phục hồi di tích, nhưng cần chọn lọc, ưu tiên di tích nào. “Nên tập trung vào các làng Xoan cổ là chính, chứ không phải là phong trào Xoan, toàn dân hoá Hát Xoan”, GS.TS Lê Hồng Lý khẳng định.

“Nội dung của Xoan rất hay, rất sâu sắc. Phải làm sao để người ta yêu Xoan, đến với Xoan một cách tự nguyện, chứ không phải có tiền thì mới đi hát hay đưa vào chương trình thì mới học Xoan”.

Ông Phạm Cao Phong, Tổng thư ký Ủy ban Quốc gia Unesco Việt Nam, Vụ trưởng Vụ Văn hóa Đối ngoại và UNESCO

PGS.TS Nguyễn Chí Bền cũng cho rằng, nên khu biệt vùng Xoan gốc để triển khai bảo tồn. Tuy nhiên, từ thực tiễn xây dựng hồ sơ Tín ngưỡng Hùng Vương, PGS.TS Nguyễn Chí Bền nhấn mạnh cần chứng minh rất rõ ràng sợi dây liên kết giữa các di sản văn hoá vật thể tại địa phương với Hát Xoan, khẳng định đây là nơi đã gắn với việc trình diễn Hát Xoan, từ đó mới thực hiện công tác bảo tồn, đầu tư xây dựng thành không gian văn hoá Hát Xoan…

Gắn Hát Xoan với Tín ngưỡng Thờ cúng Hùng Vương

Băn khoăn nhất việc tách Xoan ra khỏi không gian văn hoá, GS.TSKH Tô Ngọc Thanh, Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam đề nghị UBND tỉnh Phú Thọ - đơn vị chủ trì xây dựng Đề án tu chỉnh Đề án này dưới góc nhìn nó là một hình thức nghi lễ điển hình nhất của Tín ngưỡng Thờ cúng Hùng Vương. Bên cạnh đó, GS.TSKH Tô Ngọc Thanh cũng cho rằng, Đề án mới chỉ đề cập đến Hát Xoan như một khía cạnh nghệ thuật biểu diễn, chứ chưa đề cập đến yếu tố văn hoá của Xoan.

Cũng chung quan điểm này, PGS.TS Đặng Văn Bài cho rằng Hát Xoan không thể tách khỏi nghi lễ tín ngưỡng, do đó đề nghị Đề án này nên gắn việc bảo tồn Hát Xoan với bảo tồn Tín ngưỡng Thờ cúng Hùng Vương.

Trong phần phát biểu của mình tại Hội nghị, Thứ trưởng Đặng Thị Bích Liên cũng bày tỏ đồng tình sâu sắc việc gắn kết Hát Xoan với Tín ngưỡng Thờ cúng Hùng Vương. Theo Thứ trưởng Đặng Thị Bích Liên, trải qua hàng nghìn năm lịch sử, từ những buổi đầu ra đời, Hát Xoan đã là hình thức nghi lễ hát thờ vua. Ngày nay, Hát Xoan đã trở thành di sản và là nét sinh hoạt văn hoá mang đặc trưng riêng của người dân Phú Thọ thì nó vẫn phải gắn liền với tín ngưỡng này.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Hà Kế San (đứng) phát biểu tại Hội nghị
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Hà Kế San (đứng) phát biểu tại Hội nghị.

Về vấn đề này, ông Hà Kế San, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ cho biết, việc xây dựng Đề án đã được UBND tỉnh báo cáo, xin chủ trương của Thủ tướng Chính phủ khi UNESCO chưa công nhận Tín ngưỡng Thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ là Di sản Văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại. Tuy nhiên trong quá trình xây dựng Đề án còn nhiều vướng mắc, nên triển khai chậm. Tại Hội nghị này, UBND tỉnh Phú Thọ sẽ tiếp thu tất cả các ý kiến đóng góp của các nhà khoa học và sẽ tu chỉnh, hoàn thiện Đề án báo cáo lãnh đạo Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch và các cấp có thẩm quyền quyết định.

Mục tiêu cụ thể của Đề án:

Phấn đấu đến năm 2015 đưa Hát Xoan Phú Thọ ra khỏi tình trạng cần bảo vệ khẩn cấp và trở thành di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.

Đến năm 2020, các phường Xoan gốc và các vùng có liên quan đến Hát Xoan được khôi phục và trình diễn tại các di tích có Hát Xoan truyền thống.

Tỷ lệ người dân tỉnh Phú Thọ hiểu biết về Hát Xoan đến năm 2015 đạt 30%, trong đó TP. Việt Trì đạt 50%. Đến năm 2020 các nội dung tương tự đạt các tỷ lệ là 40% và 60%;

Tỷ lệ người dân tỉnh Phú Thọ biết Hát Xoan đến năm 2015 đạt từ 8 - 10%, trong đó TP. Việt Trì là 20 - 25%; Thanh, thiếu nhi ở các phường Xoan gốc đạt 50%. Đến năm 2020 các nội dung tương tự đạt các tỷ lệ là 15%, 30%, 80%.

Đến năm 2015 hoàn thành việc nghiên cứu, biên soạn tài liệu, giáo trình, sản xuất các ấn phẩm (CD, DVD, sách dạy Hát Xoan…) đảm bảo 100% trường phổ thông trên địa bàn tỉnh Phú Thọ có chương trình giáo dục về Hát Xoan; mỗi trường phổ thông có ít nhất một giáo viên được tập huấn hoàn thành theo chương trình đề ra. Giai đoạn 2016 - 2020 thực hiện giảng dạy cho học sinh các trường phổ thông trên địa bàn tỉnh Phú Thọ theo chương trình đề ra.

Đến năm 2015: 100% các di tích có Hát Xoan truyền thống được quy hoạch hệ thống, tu bổ chống xuống cấp, trong đó các phường Xoan gốc được quy hoạch tổng thể, khôi phục, trùng tu và đầu tư xây dựng thành không gian văn hoá Hát Xoan…

100% người có công bảo tồn, gìn giữ, truyền dạy Hát Xoan được tôn vinh và hưởng chế độ đãi ngộ theo quy định nêu trong Đề án được duyệt.

Song Nguyên

Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Captcha
Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Rộn ràng lễ mừng cơm mới của đồng bào Si La/Giải mã ché thiêng của người Ê Đê
Những chỉ dẫn của Hồ Chí Minh về báo chí vẫn còn nguyên giá trị
Nhân tố chủ quan hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh/Phát huy dân chủ, chăm lo đời sống nhân dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Làng Văn hoa - Du lịch các dân tộc Việt Nam: Khai thác và phát huy hiệu quả các giá trị văn hóa truyền thống
Ngày Xuân đi hội/ Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam với các lễ hội mùa xuân
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site