19:57 | 22/09/2013

Tiềm năng, thách thức trong sưu tập tư liệu cá nhân nghệ sĩ

(LV) - Nếu chỉ dừng ở việc thu nhận tài liệu lưu trữ, lưu chiểu thì chúng ta mới chỉ làm tốt được công tác bổ sung và hoàn toàn mang tính chất thụ động. Trong khi đó, tiềm năng từ nguồn tài liệu, sưu tập cá nhân nghệ sĩ còn rất lớn nhưng vẫn còn bỏ ngỏ.

>>> Bảo quản phim – Bộ sưu tập cho tương lai 

>>> Lưu trữ và khai thác tư liệu điện ảnh - vấn đề cần quan tâm 

Tiềm năng, thách thức

Trước tiên, cần khẳng định nguồn tài liệu này rất đa dạng, từ những vật dụng thô sơ trong công tác sáng tác phim của những ngày điện ảnh Việt Nam mới ra đời, là tấm ảnh trong lúc thực hiện phim, các ghi chép của nghệ sĩ, phác thảo bối cảnh phim, những câu chuyện thực bên lề bộ phim, cho đến giải thưởng của bộ phim… Đây là nguồn tư liệu rất quan trọng trong công tác trưng bày lịch sử ngành, góp phần hoàn chỉnh và phong phú thêm nội dung tài liệu được bảo quản trong kho lưu trữ quốc gia. Điều đó, giúp cho việc tổ chức khai thác và sử dụng tài liệu hiệu quả hơn, có khả năng đáp ứng được các nhu cầu phong phú, đa dạng của xã hội.

Vậy chủ sở hữu nguồn tài liệu này là ai? Đó là các nghệ sĩ, các nhà làm phim, các nhà sản xuất… Đó là, thế hệ các nghệ sĩ điện ảnh lão thành với các tài liệu liên quan đến Điện ảnh Cách mạng – Hiện nay các nghệ sĩ thuộc thế hệ này đều đã lớn tuổi, nên cần nhanh chóng có kế hoạch để tiếp cận, thuyết phục các nghệ sĩ đưa tư liệu, hiện vật đang được nghệ sĩ lưu giữ về lưu trữ quốc gia.

Gần đây, khi chủ trương xã hội hoá hoạt động điện ảnh đi vào cuộc sống đã có không ít các Hãng phim tư nhân ra đời. Chưa bao giờ diện mạo điện ảnh Việt Nam lại phong phú về số lượng cũng như đề tài như vậy. Hàng loạt các tác phẩm của tác giả cá nhân (trong nước và Việt kiều), của các Hãng phim tư nhân đã được ra đời, trong đó rất nhiều tác phẩm có giá trị được công nhận ở trong nước và trên thế giới như: Chuyện của Pao – Cánh Diều Vàng, Giải đặc biệt của BGK Liên hoan Phim Đài Bắc; Sống trong sợ hãi – Giải SACD ACID/CCAS của Tuần phê bình LHP quốc tế Cannes 2010… Đây là tín hiệu đáng mừng đối với nền điện ảnh nước nhà, xong cũng đặt ra nhiều thách thức đối với những người làm công tác lưu trữ.

Các nhà làm phim thuộc thế hệ mới đa phần chưa ý thức được giá trị của công tác lưu trữ. Họ quan niệm phim làm xong và đưa trình chiếu chỉ cần quan tâm đến doanh thu, nhiều phim ngay khi mới làm xong nhưng rất nhiều tài liệu liên quan đến phim đã không còn được lưu giữ. Một số phim phần hậu kỳ làm ở nước ngoài, sau đó do nhiều nguyên nhân phim Nêgative gốc không mang về nước…

Công việc cần làm ngay

Xác định đây là công tác quan trọng, Viện Phim Việt Nam và Trung tâm Nghiên cứu và Lưu trữ điện ảnh tại TP HCM đã triển khai nhiều hoạt động nhằm tiếp xúc trực tiếp các nghệ sĩ tạo sự tin tưởng đối với các nghệ sĩ và kết quả thu được rất đáng khích lệ.

Với kết quả đã đạt được và để tiếp tục phát huy, trong thời gian tới Viện Phim Việt Nam cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, thuyết phục,.

Hiện nay cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật cũng như đội ngũ cán bộ của Viện Phim hoàn toàn đáp ứng được các yêu cầu về bảo quản, lưu trữ lâu dài. Mọi hoạt động của Viện Phim Việt Nam đều dựa trên cơ sở pháp luật quy định, đảm bảo tôn trọng bản quyền tác giả. Việc ký gửi, tặng biếu hoặc trao đổi mua bán đều dựa trên nguyên tắc đảm bảo quyền lợi cao nhất cho cá nhân, đảm bảo bảo quản lưu trữ lâu dài cho tài liệu. Thông tư 06/1986 có ghi rõ: Đối với phim hiến tặng cho Nhà nước, chủ sở hữu có tư liệu, tác phẩm điện ảnh hiến tặng được lưu giữ tại Viện Phim Việt Nam sẽ được Nhà nước ghi nhận về công lao đóng góp cho công tác bảo tồn Di sản văn hoá của dân tộc… Những thuận lợi trên cần được Viện Phim giới thiệu, quảng bá để từ đó các nghệ sĩ hiểu rõ và tin tưởng trao gửi “đứa con tinh thần của mình”.

Cần kiên trì tuyên truyền, thuyết phục để các nghệ sĩ hiểu rõ bản chất, ý nghĩa của công tác sưu tầm, hoàn thiện bộ sưu tập quốc gia. Bên cạnh điều kiện bảo quản phim hình ảnh động lâu dài, hồ sơ của các nghệ sĩ được lưu trữ một cách khoa học, có hệ thống, được cập nhật, bổ sung thường xuyên. Nếu ngay bây giờ các nghệ sĩ không ý thức đúng về lưu trữ thì sau mười năm, hai mươi năm hoặc lâu hơn khi các nghệ sĩ đã có một bề dày sáng tác, lúc đó khi nhìn lại quá khứ sẽ còn gì?... Đây không chỉ là mất mát đối với cá nhân nghệ sĩ mà còn là mất mát đối với lưu trữ quốc gia.

Có thể nói, chỉ khi mỗi người trong chúng ta, dù là tác giả sở hữu tác phẩm, hay nhà sản xuất, nhà quản lý đặt lợi ích chung lên trên hết, ý thức trách nhiệm hơn với việc gìn giữ Di sản văn hoá của đất nước thì công tác thu thập, sưu tầm thực hiện nghĩa vụ về lưu chiểu, lưu trữ mới được thực hiện tốt, bộ sưu tập phim lưu trữ của Điện ảnh Việt Nam sẽ được đầy đủ hơn.

Rất nhiều nghệ sĩ đã trao tặng lưu trữ quốc gia các hiện vật, tư liệu, hình ảnh, phim… như: NSND Trương Qua, NSƯT Khương Mễ, Giáo sư – Tiến sĩ Phạm Ngọc Trương, nhà quay phim Hồ Tây, NSND Đào Bá Sơn, NSND Đoàn Dũng, NSND Kim Cương, NSƯT Chánh Tín, Nhà biên kịch Lê Nguyên, NSƯT Lê Mộng Hoàng, Đạo diễn Lê Hoàng Hoa, Diễn viên Trần Quang, Trợ lý đạo diễn Nhật Quang…

Tại Hà Nội, cuối tháng 10/2012, Viện Phim Việt Nam đã tổ chức cuộc họp với chủ đề Viện Phim Việt Nam và Nghệ sĩ điện ảnh chung tay gìn giữ và làm giàu kho lưu trữ hình ảnh động quốc gia. Cũng trong cuộc gặp gỡ này, một số hiện vật, hình ảnh, tư liệu quý đã được các nghệ sĩ trao tặng Viện Phim, đó là: NSND Lương Đức, NSND Nguyễn Thước, NSND Phạm Quang Vĩnh, NSƯT Phạm Nhuệ Giang.

Trần Thu Thuỷ

Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Ý kiến độc giả

Sự kiện nào được quan tâm nhiều nhất?

  •   Khai trương Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam
  •   Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa
  •   Bầu chọn Vinh Hạ Long là kì quan thiên nhiên thế giới
  •   Việt Nam vận động đăng cai ASIAD 18
  •   Bầu chọn Quốc hoa Việt Nam
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site