06:47 | 30/05/2018

Thêm nhiều dấu tích quý về Điện Kính Thiên

(LV) - Đến nay, đã có nhiều cuộc khai quật tại khu vực Điện Kính Thiên - Hoàng Thành Thăng Long và nhiều dấu tích mới đã được công bố. Cùng với đó là nhiều trăn trở của các nhà khoa học, nhà khảo cổ làm sao thông qua các dấu tích còn lại, người dân bình thườngcó thể hình dung và hiểu về Di sản quý của Thủ đô.

>>> Nhiều hoạt động mừng Tết cổ truyền tại Hoàng thành Thăng Long

Cuộc khai quật diễn ra từ năm 2017, tại vị trí Đông Bắc di tích nền Điện Kính Thiên với diện tích gần 1.000m2 đã phát lộ các dấu tích kiến trúc phong phú, đa dạng có niên đại thời Đại La đến thời Lý, Trần, Lê và Nguyễn.

Dấu tích quý và nhận định

Hố khai quật gồm 16 lớp đào, các lớp đào dày trung bình 20cm, diễn biến khá phức tạp, về cơ bản bị phá hủy do có sự xâm thực của kiến trúc giai đoạn sau xuống các tầng văn hóa giai đoạn trước, chỉ còn một số ít vị trí bị phá hủy ít hơn.

Theo PGS. TS Tống Trung Tín, Chủ tịch Hội Khảo cổ học Việt Nam, trưởng đoàn khai quật: Hiện trường khai quật lần này rất phức tạp, các di tích cắt phá lẫn nhau, xáo trộn địa tầng nên rất khó nhận biết.Tuy nhiên, bước đầu các nhà khảo cổ đã nhận định được một số dấu tích kiến trúc các thời kỳ và địa tầng có sự đồng nhất, tương tự như các hố đào trước đây trong khu di tích 18 Hoàng Diệu và khu vực Kính Thiên. Do có sự phá hủy lớn, có vị trí bị phá sâu tới 4,5m đã làm mất về cơ bản lớp văn hóa Đại La và thế kỷ X. Chỉ những vị trí ở vách Đông, Tây hố khai quật mới còn tương đối đủ các lớp văn hóa từ thời Lý đến thời Nguyễn.

Các nhà khoa học thăm hiện trường khai quật khảo cổ khu vực Điện Kính Thiên
Các nhà khoa học thăm hiện trường khai quật khảo cổ khu vực Điện Kính Thiên.

Thời Lý, phát hiện được 3 dấu tích kiến trúc đều nằm sát dấu tích đáy hồ, ở độ sâu 4m. Các di tích móng cột có kết cấu là sỏi cuội, gạch, ngói và đất sét vàng đầm lèn với nhau tạo thành các lớp gia cố chắc chắn.Các hiện vật thời Lý khá đẹp cho thấy chức năng của các cung điện thời đó.

Thời Trần, bước đầu xác định được 3 kiến trúc với các di tích móng cột gia cố bằng sỏi, sành, gạch, ngói cùng các bó nền kiến trúc, nền kiến trúc, dải bó nền hoa chanh…Trong đó nổi bật là dấu tích dải bó nền hoa chanh của thời Trần, được cho là lớn nhất từ trước đến nay, kích thước đường hoa chanh rộng 1,15m, được xếp bằng các loại gạch phẳng màu đỏ, đặc trưng gạch thời Lý Trần. Đáng chú ý nữa là vật liệu xây dựng đường hoa chanh này là ngói phẳng, dẹt được xếp đặt rất công phu, quy chuẩn. Đặc điểm này cho thấy đây là dấu tích của kiến trúc sớm thuộc thời Trần (thế kỷ XIII) và là một kiến trúc quan trọng trong Hoàng cung Thăng Long thời Trần. Theo PGS, TS. Bùi Minh Trí, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Kinh thành, những phát hiện thời Trần vô cùng thú vị, cho thấy nhà Trần có sự kế thừa lại nhà Lý và có sự thay đổi sáng tạo.

 

Di vật khảo cổ khai quật được tại khu vực Điện Kính Thiên
Di vật khảo cổ khai quật được tại khu vực Điện Kính Thiên.

Đối với kiến trúc thời Lê Trung Hưng, xuất lộ hệ thống móng cột gia cố, nền kiến trúc, móng tường và tường bao gạch vồ xám, dấu tích ao (hồ), dấu tích thành giếng nước bằng đá…Đặc biệt đã tìm thấy móng tường xếp bằng gạch vồ rất kiên cố. Hiện nay, do hố đào nhỏ cho nên chưa rõ được quy mô, có thể đây là một dấu tích móng cổng trong cấm thành Thăng Long.Câu hỏi đặt ra là tại sao thời này lại đặt hồ nước gần Điện Kính Thiện như vậy?

Dấu tích văn hóa thời Nguyễn có hai vị trí móng tường hành cung ở phía Nam và phía Đông hố khai quật.Ngoài ra, trên toàn bộ mặt bằng có thể thấy rõ những lớp vật liệu san lấp phủ toàn bộ bề mặt hố khai quật, đây là phần vật liệu gạch, ngói thời Nguyễn được san lấp vào thời Pháp.

Di vật khảo cổ khai quật được tại khu vực Điện Kính Thiên
Di vật khảo cổ khai quật được tại khu vực Điện Kính Thiên.

Về di vật, đã tìm thấy nhiều mảnh ngói thời Lê Sơ tráng men xanh, men vàng cùng với các mảnh ngói trang trí rồng đi kèm.Loại ngói rồng này được tìm thấy nhiều nhất từ trước đến nay trong khu vực Hoàng thành Thăng Long.Đây là loại ngói độc đáo nhất khu vực châu Á, chỉ có ở Việt Nam.Nhiều mảnh gốm sứ trang trí rồng thời Lê sơ và thời Mạc, phản ánh tính chất và đời sống Hoàng cung Thăng Long thời Lê cũng được tìm thấy.

Các nhà nghiên cứu đều đánh giá cuộc khai quật năm 2017 đã đóng góp thêm nhiều tư liệu mới góp phần tìm hiểu kiến trúc Thăng Long qua các thời kỳ lịch sử tại khu vực Đông Bắc chính Điện Kính Thiên và góp thêm tư liệu mới để phục vụ cho dự án nghiên cứu, khôi phục Chính điện Kính Thiên trong tương lai.

Cần sự kết nối và cái nhìn tổng thể

Hiện nay, tất cả các kiến trúc đã phát hiện đều bị dang dở do hố đào nhỏ. Do vậy, các nhà khoa học đều mong muốn được cho phép mở rộng các hố khai quật về các hướng. Ngoài ra, cần tiến hành nghiên cứu xây dựng kế hoạch khai quật dài hạn 5 năm, để hàng năm công tác khai quật thuận lợi hơn.

Có thể nói, việc khai quật để có thêm những nhận định về Điện Kính Thiên và lý giải những vấn đề xung quanh mà các khoa học, khảo cổ đang có nhiều hướng nghi vấn là cần thiết. Tuy nhiên, qua nhiều cuộc khai quật tại khu vực Hoàng Thành Thăng Long, việc hình dung cơ bản về Điện Kính Thiên cũng như trục trung tâm của Hoàng Thành Thăng Long vẫn chưa có lời giải đáp. Vì vậy, các nhà khoa học, khảo cổ cần mạnh dạn đề xuất một phương án khai quật bài bản, quy củ hơn nữa. Như PGS, TS.Bùi Minh Trí chia sẻ, thì việc mở rộng diện tích khai quật tổng thể, nhưng không vì thế mà tăng tốc, ồ ạt, cần bình tĩnh, có thời gian suy xét.

Di vật khảo cổ khai quật được tại khu vực Điện Kính Thiên
Di vật khảo cổ khai quật được tại khu vực Điện Kính Thiên.

Theo các nhà khoa học, các kết quả nghiên cứu không nên để lâu quá hay công bố rời rạc,cần kết nối các kết quả khai quật, các nghiên cứu từ trước đến nay để có cái nhìn tổng thể, đánh giá chính xác về di sản cũng như công tác khảo cổ học trong khu vực Hoàng Thành Thăng Long. Từ đó có sơ đồ để hình dung rõ hơn về kiến trúc qua các thời kỳ như thế nào, cũng như định hướng kế hoạch khai quật trọng tâm có lộ trình.

Do đó, các nhà khoa học, khảo cổ cần ngồi lại với nhau, sau hơn 20 năm đã làm được gì, nhận định nào chấp nhận được và đâu là giả thiết cần làm tiếp.Kế hoạch khai quật cần đi từng bước để có thể tập trung khôi phục không gian Điện Kính Thiên, tư liệu hóa ở mức cao nhất (3D).Nghiên cứu chiều sâu, nghiên cứu đa ngành, xử lý thông tin sau khi khai quật, vừa đảm bảo tính toàn vẹn của di tích,công khai để công chúng được biết và giới thiệu, diễn giải về lịch sử để những nhà khoa học cảm thấy thú vị, còn người dân cũng cảm thấy hấp dẫn.

Minh Quế

Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Captcha
Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của văn hóa đối với sự phát triển xã hội/Điểm hẹn văn hóa - Còn lâu!/ Điện ảnh Việt hội nhập với thế giới
Phát huy giá trị di sản vì sự nghiệp phát triển bền vừng/ Không gian trải nghiệm văn hóa " ba trong một"
Dấu ấn 10 năm thực hiện Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam
Chiến thắng 30/4 - Bản hùng ca của dân tộc Việt Nam/ Phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc Việt Nam tại " Ngôi nhà chung"/ Làng Việt 9 năm đồng hành cùng văn hóa dân tộc
Cơ hội đột phát trong hợp tác đầu tư và triển khai các hoạt động của Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam/Bỏ đốt vàng mã, khơi dậy giá trị văn hóa tốt đẹp/Người giữ hồn nhạc cụ tre truyền thống Ê đê
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site