15:55 | 24/07/2019

Khi các nghệ nhân lên tiếng bảo tồn văn hóa dân tộc

(LV) - Hội nghị gặp mặt nghệ nhân và những người có nhiều đóng góp trong công tác bảo tồn, phát huy văn hóa các dân tộc thiểu số khu vực phía Bắc và miền Trung là một trong những nội dung nổi bật trong Ngày Văn hoá các dân tộc Việt Nam năm 2019 tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội).

>>> Lễ Tơ Mon của đồng bào Ba Na 

Tham dự Hội nghị là các nghệ nhân, già làng, trưởng bản, người có uy tín trong các cộng đồng dân tộc ở các vùng miền đã chia sẻ tâm tư, nguyện vọng của mình trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

Nỗi lòng nghệ nhân khi tre già, măng chưa mọc…

Không chỉ khoe với các đại biểu và du khách những văn hoá độc đáo của dân tộc mình, hơn 100 đại biểu là các nghệ nhân, già làng, trưởng bản, người có uy tín trong các cộng đồng dân tộc ở các vùng miền đã chia sẻ tâm tư và đóng góp các ý kiến hữu ích cho công tác bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tại Hội nghị gặp mặt nghệ nhân và những người có nhiều đóng góp trong công tác bảo tồn, phát huy văn hóa các dân tộc thiểu số khu vực phía Bắc và miền Trung trong khuôn khổ Ngày hội năm nay.

Các nghệ nhân người dân tộc X'Tiêng trong lễ cầu an tái hiện tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam
Các nghệ nhân người dân tộc Ê Đê trong lễ cầu an tái hiện tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam.

Nghệ nhân nhân dân Sầm Văn Dừ, dân tộc Cao Lan, đến từ Tuyên Quang cho biết, ông được thừa hưởng khoảng 200 đầu sách quý từ cha ông để lại, trong đó có rất nhiều sách có nội dung quan trọng, từ các tục lệ, các nghi lễ truyền thống của đồng bào Cao Lan… Từ các tài liệu này, ông đã học và truyền dạy lại cho bà con trong thôn các nghi lễ truyền thống, dạy bà con trong bản những điệu múa, bài hát là di sản của dân tộc. Tuy nhiên, nghệ nhân Sầm Văn Dừ cũng chia sẻ, khó khăn hiện nay là nhiều người, đặc biệt là các thế hệ trẻ còn chưa mặn mà với văn hóa dân tộc, nên việc vận động bà con tham gia các hoạt động còn nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, những khó khăn về kinh phí để hoạt động cũng là nguyên nhân dẫn đến hoạt động bảo tồn, gìn giữ văn hóa của đồng bào dân tộc còn nhiều hạn chế. Hy vọng Nhà nước có sự quan tâm nhiều hơn nữa đến công tác bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc.

Nghệ nhân Ưu tú Hoàng Tương Lai, dân tộc Tày đến từ tỉnh Yên Bái chia sẻ, ngày nay, chỉ có lớp người già từ 60 tuổi trở lên là còn mê nghệ thuật dân tộc, lớp trẻ ngày càng trở nên xa lạ với nghệ thuật của địa phương, đồng thời không có người truyền dạy… Trong khi đó, nhiều công trình sưu tầm của các nhà nghiên cứu chỉ để lưu giữ, nhiều làn điệu còn đang “nằm kín” trong đầu của những nghệ nhân cao tuổi, những người biết hát thuần thục các làn điệu dân ca, dân vũ của dân tộc mình còn rất ít, một số cụ cao tuổi chỉ nhớ được một số bài, hát được một số làn điệu… Việc bảo tồn và phát huy vốn văn hóa truyền thống này đang trong giai đoạn “kêu cứu” cần được các cấp quan tâm thành chương trình kế hoạch cụ thể.

Nhiều ý kiến của các nghệ nhân, già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng các dân tộc đều đồng tình quan điểm, về việc mong muốn Nhà nước sẽ quan tâm nhiều hơn nữa đến việc bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống của các dân tộc, đặc biệt là hỗ trợ kinh phí để xây dựng và nhân rộng mô hình các câu lạc bộ văn hóa truyền thống ở các làng bản.

Dàn cồng chiêng của các nghệ nhân luôn có trong các lễ hội của dân tộc đến từ Tây Nguyên
Dàn cồng chiêng của các nghệ nhân luôn có trong các lễ hội của dân tộc đến từ Tây Nguyên.

Bà Nguyễn Thị Hải Nhung, Vụ trưởng Vụ Văn hóa dân tộc (Bộ VHTTD) cho biết: hiện nay điều kiện sống của các dân tộc thiểu số vùng biên giới, xã đặc biệt khó khăn thuộc địa bàn các tỉnh khu vực phía Bắc và miền Trung còn nhiều khó khăn, dân cư sinh sống chủ yếu ở vùng sâu, vùng xa, giao thông đi lại không thuận tiện, tỷ lệ hộ thuộc diện đói nghèo tương đối cao, nên khả năng tự bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống của đồng bào rất hạn chế, nhiều dân tộc bị mai một văn hóa truyền thống như tiếng nói, chữ viết, dân ca dân vũ, trang phục… Nhiều giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào tuy phong phú nhưng chưa được bảo tồn, phát huy đúng mức và đang đứng trước nguy cơ bị phai nhạt, mất dần bản sắc văn hóa tộc người, đặc biệt có dân tộc đã không còn tồn tại mô hình cư trú, làng bản truyền thống… Mặt khác, do tác động của quá trình hội nhập ngày càng sâu rộng cả về kinh tế, văn hóa làm cho các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số đối diện với nhiều thách thức…

Trước những lo lắng, đầy trăn trở của các nghệ nhân về công tác bảo tồn văn hoá dân tộc, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thuỷ đã tiếp thu các ý kiến, đồng thời cho biết Bộ VHTTDL cũng đã và đang có nhiều nỗ lực quan tâm tới công tác bảo tồn gìn giữ phát triển văn hoá dân tộc như sắp có tổng kết việc triển khai Đề án “Bảo tồn, phát triển văn hoá các dân tộc thiểu số Việt Nam đến năm 2020” theo Quyết định số 1270/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, các ý kiến tại Hội nghị cũng giúp cho Bộ có văn cứ để hoà thiện về các chế độ chính sách từ thực tiễn gắn với cộng đồng, xuất phát từ nhu cầu của cộng đồng.

Thầy cúng trong Lễ cầu an của người X'Tiêng
Thầy cúng trong Lễ cầu an của người Ê Đê.

Những năm qua, nhiều địa phương đã quan tâm đến vai trò, trách nhiệm của các nghệ nhân, có những chính sách để các nghệ nhân tham gia truyền dạy văn hóa cho cộng đồng, đặc biệt là các thế hệ trẻ. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều khoảng trống cần quan tâm và có những điều chỉnh trong thời gian tới. Các địa phương cần có sự quan tâm thiết thực hơn nữa đến các nghệ nhân, tạo điều kiện để các nghệ nhân có cơ hội đóng góp nhiều hơn nữa trong việc phát huy, bảo tồn văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc trong thời gian tới. Cụ thể như tổ chức các lớp truyền dạy chữ viết, dân ca dân vũ, thành lập các đội văn nghệ, các câu lạc bộ theo từng loại hình văn hoá dân tộc nổi trội ở từng vùng miền, từng địa phương, tổ chức nhiều hơn các hoạt động giao lưu văn hóa, phối hợp với cộng đồng, nhà trường và gia đình trong việc giáo dục di sản cho các thế hệ trẻ.

11 năm qua, Ngày Văn hoá các dân tộc Việt Nam đã không ngừng lan toả và thấm sâu trong cộng đồng 54 dân tộc anh en, thực sự trở thành ngày hội để đồng bào các dân tộc gặp gỡ, giao lưu, cùng nhau hoà mình trong các lễ hội truyền thống. Đây cũng là dịp để giới thiệu, quảng bá những cái hay, cái đẹp của văn hoá các dân tộc đến với bạn bè trong nước và quốc tế. Tăng thêm lòng tự tôn, tự hào, ý thức trách nhiệm giữ gìn văn hoá các dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hoá, tăng cường mở rộng hợp tác giao lưu văn hoá với các nước. Sự hiện diện của các cộng đồng dân tộc, các nghệ nhân cao tuổi, những người có uy tín tại các địa phương cũng như sự tham gia nồng nhiệt của du khách trong những ngày diễn ra Ngày hội cho thấy việc bảo tồn phát huy văn hoá dân tộc là xuất phát từ thực tiễn, gắn với nhu cầu của cộng đồng.

Thuý Hiền

Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Captcha
Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam - Một thiết chế văn hóa lớn tại thủ đô Hà Nội/ Mùa về qua những sắc hoa tại "Ngôi nha chung".
Tiếp bước niềm tin và sức mạnh Cách mạng tháng Tám/ Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Tư tưởng Hồ Chí Minh về " Không có gì quý hơn độc lập tự do" với thời kỳ hội nhập quốc tế/ Những vấn đề về văn hóa và phát triển theo Di chúc Bác Hồ
Rộn ràng lễ mừng cơm mới của đồng bào Si La/Giải mã ché thiêng của người Ê Đê
Những chỉ dẫn của Hồ Chí Minh về báo chí vẫn còn nguyên giá trị
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site