12:00 | 11/10/2020

Hà Nội linh thiêng và hào hoa qua ca khúc

(LV)- Hình ảnh Hà Nội đã đi vào mọi loại hình nghệ thuật. Dù người không biết chữ, hay người chưa tới Thủ đô, nhưng hễ nghe một ca khúc về Hà Nội hào hùng, mênh mang, say đắm thì lòng bâng khuâng khó có gì lay động bằng. Đó có thể là những lời ngợi ca về trầm tích văn hóa Thăng Long, về sức sống Thăng Long, Hà Nội qua những cơn binh lửa, trong dựng xây hòa bình, Hà Nội của những kỷ niệm riêng tư, Hà Nội của danh thắng và tình yêu.

Kinh đô Thăng Long xưa nổi tiếng hoa lệ và gắn với nhiều truyền thuyết về các hồ đầm. Một đô thị “nửa đất, nửa nước”. Trong tâm thức người Hà Nội đi xa, hay du khách ghé thăm Hà Nội mà chưa tới Hồ Gươm, Hồ Tây thì coi như chưa tới thành phố của hồ.

Với lời ca chậm, lưu luyến, nhạc sĩ Đặng An Nguyên trong ca khúc “Chiều Hồ Gươm” đã gợi nhắc về một Hồ Gươm xưa trong huyền thoại: “Ngàn thu còn nhớ câu chuyện xưa. Bao tháng năm thanh kiếm như còn đây. Trong lắng sâu in hình bóng người xưa. Hồ Gươm bên phố cũ rêu phong. Rồi một ngày trao Rùa thanh kiếm báu, nghe bâng khuâng ngắm ánh hoàn hôn buông trên mặt hồ”.

 

Đường hoa và gốm bên Hồ Gươm linh thiêng dịp ngàn năm Thăng Long
Đường hoa và gốm bên Hồ Gươm linh thiêng dịp ngàn năm Thăng Long.

Cùng là chiều, nhưng “Chiều phủ Tây Hồ” trong nhạc của Phú Quang lại khác. Một Tây Hồ mênh mang huyền thoại, sóng sánh cùng câu hát ca trù: “chiều như chậm rơi, chậm rơi ư… ừ. Sóng bồng bềnh bồng bềnh. Sương giẳng đỉnh núi mờ xa. Phủ Tây Hồ bâng khuâng huyền thoại. Xa xanh hạc trắng bay về. Chiều như cơn mơ vỗ về lòng ta bơ vơ…”.

Người xưa có câu: “Thăng Long phi chiến địa”, tức là Thăng Long không phải là nơi có chiến trường. Tuy nhiên, trong suốt chiều dài lịch sử, Thăng Long - Hà Nội đã nhiều lần là nơi chiến trường thảm khốc. Từ cuộc chiến chống quân Minh ở thành Đông Quan của vua Lê, cuộc chiến của vua Quang Trung chống giặc Thanh mà thây giặc đắp thành đống… cho đến 60 ngày đêm chống Pháp của quân dân Thủ đô, 12 ngày đêm chiến thắng máy bay Mỹ oanh tạc…

Ca khúc viết về sự quật cường của thủ đô rất nhiều. Ngay khi Toàn quốc kháng chiến vừa diễn ra, nhạc sĩ Nguyễn Đình Thi đã viết: “Người Hà Nội”. Giai điệu bài hát mạnh mẽ như bão tố. Bài hát ngay lập tức được nhiều người yêu thích, trở thành nhạc hiệu của Đài PTTH Hà Nội sau này. Bài hát cũng trở thành “bài mẫu” trong giáo khoa âm nhạc và được chuyển soạn cho nhiều nhạc cụ độc tấu. Cũng năm 1947, từ chiến khu, nhạc sĩ Huy Du viết những lời da diết: “Ai về Thủ đô tôi gửi vài lời, Tây Hồ mờ xa là nhà tôi đó…”.

Đặc biệt, nhạc sĩ Văn Cao, từ trên Việt Bắc năm 1949, khi cuộc chiến đang gay go ác liệt đã nhìn thấy lịch sử tất yếu, một tương lai hiển hiện, viết “Tiến về Hà Nội”. Lời ca hào sảng, khi thế hừng hực oai hùng ngay lập tức đã cổ vũ rất lớn toàn quân, toàn dân ta: “Trùng trùng quân đi như sóng, lớp lớp đoàn quân tiến về. Chúng ta đem vinh quang sức dân tộc trở về, cả cuộc đời tươi vui về đây. Năm cửa ô đón chào đoàn quân tiến về…”. Tháng 10/1954, ước mơ, lời tiên tri này đã trở thành sự thật.

 

Vẻ đẹp Ô Quan Chưởng về đêm.
Vẻ đẹp Ô Quan Chưởng về đêm.
 

Trong kháng chiến chống Mỹ, Hà Nội vẫn vững tâm sản xuất và chiến đấu. Những ca khúc: “Tiếng nói Hà Nội” (nhạc Văn An), “Bài ca Hà Nội” (Vũ Thanh)… vẫn được cất lên. Tháng 12/1972, giặc Mỹ mở cuộc tập kích chiến lược B52 hòng đưa Hà Nội trở về “thời kỳ đồ đá”. Nhưng Hà Nội đã vững vàng, kiên cường, bắn B52 rơi tan xác trên đường phố Thủ đô. Cảm xúc và niềm tự hào trào dâng, nhạc sĩ Phạm Tuyên đã sáng tác “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”. Cùng thời điểm này, nhạc sĩ Phan Nhân – một người con của Nam Bộ thành đồng có mặt ở Hà Nội đã sáng tác “Hà Nội, niềm tin và hy vọng”. Nếu không có hình ảnh: “Kìa nòng pháo đang vươn lên trời cao” thì không ai có thể hình dung được một ca khúc trữ tình, lắng đọng, tràn đầy tình yêu và hy vọng như thế lại được ra đời trong tiếng bom gào đạn xé của máy bay thù và những tiếng pháo phòng không dõng dạc đáp trả của quân và dân ta: “Mặt Hồ Gươm vẫn lung linh mây trời, càng tỏa ngát hương thơm hoa Thủ đô. Đường lộng gió thênh thang năm cửa ô, nghe tiếng cười không quên niềm thương đau. Hà Nội đó niềm tin yêu hy vọng của núi sông hôm nay và mai sau…”.

Cảnh sắc, thiên nhiên Hà Nội có nhiều điểm đặc biệt. Hầu như cả 4 mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông, Hà Nội đều có những ca khúc hay. Ví như mùa Xuân có: “Mùa Xuân làng lúa làng hoa” (nhạc sĩ Ngọc Khuê), “Hà Nội mùa Xuân” (Văn Ký), “Hà Nội em và mùa Xuân” (Quốc Dũng)… Mùa Hạ có “Hà Nội mùa hoa Phượng” (Nguyễn Thành An), “Hà Nội mùa hoa Sấu” (Trương Quý Hải), “Hà Nội chiều mưa” (Huy Loan)… Mùa Đông Hà Nội có: “Hà Nội đêm trở gió” (Trọng Đài), “Hà Nội mùa vắng những cơn mưa” (Trương Quý Hải), “Lãng đãng chiều đông Hà Nội” (Phú Quang). Nhưng có lẽ hay nhất vẫn là những ca khúc viết về mùa Thu như: “Gửi người em gái” (Đoàn Chuẩn – Từ Linh), “Nhớ mùa Thu Hà Nội” (Trịnh Công Sơn), “Hoa sữa” (Hồng Đăng), “Có phải em mùa Thu Hà Nội” (Trần Quang Lộc), “Dương cầm thu không em” (An Thuyên)… Thu Hà Nội quyến rũ lắm. Thu của bầu trời trong xanh, của những cảm xúc xao xuyến đến lạ thường. Hà Nội mùa thu của đôi lứa bên nhau càng đẹp cho dù đó là thời kỳ khó khăn: “Em nghe chăng, trong lắng sâu nơi hồng trái tim mình. Hà Nội mùa thu, ôi xao xuyến trong lòng ta… Em bên anh, ta bước đi nghe lòng nghĩ suy gì, Hà Nội tim ta đó, dặm dài trong gian khó, vẫn ngát xanh, xanh mùa thu” (“Hà Nội mùa thu” – Vũ Thanh)…

Hà Nội linh thiêng và hào hoa, Hà Nội gắn với bao thăng trầm của đất nước vẫn từng ngày thay da đổi thịt. Trong tương lai, sẽ có nhiều ca khúc hay nữa về Hà Nội. Xa quê, những người con đất Việt, những người Hà Nội không khỏi bồi hồi đến nao lòng khi nghe “Nhớ về Hà Nội” của nhạc sĩ Hoàng Hiệp: “Dù có đi bốn phương trời, lòng vẫn nhớ về Hà Nội, Hà Nội của ta, Thủ đô yêu dấu, một thời đạn bom, một thời hòa bình… Ôi nhớ Hồ Gươm xanh thẳm, nơi Tháp Rùa nghiêng soi bóng, Thành cũ Thăng Long, hồn nước non thiêng còn lắng đâu đây dấu xưa oai hùng, Hà Nội ơi…”.

Từ Khôi

Ý kiến bạn đọc
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Captcha
Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Hà Nội linh thiêng và hào hoa qua các ca khúc/ " Giai điệu núi rừng" tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam
Tết Độc lập nhớ về Hồ Chí Minh - Nhà văn hóa kiệt xuất của nhân loại
Chọn người tài - đức để phát triển đất nước/ Sặc sỡ trang phục Hà Nhì Hoa
95 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 – 21/6/2020)Tính chiến đấu của Báo chíCách mạng Việt Nam và bản lĩnh,trách nhiệm người làm báo
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site