08:19 | 11/03/2014

Ứng xử đúng với di sản là tri ân công đức của tiền nhân

(LV) - Phát tâm công đức một cách tuỳ tiện; trùng tu di tích không đảm bảo quy trình và còn nhiều bất cập theo kiểu công thức “sai đâu, sửa đấy”… không những làm sai lệch mục đích của bảo tồn, tôn tạo di tích mà trái lại còn là sự thiếu tôn kính đối với tiền nhân.

>>> Đừng nên đánh mất một biểu tượng văn hoá của Thủ đô 

>>> Để người dân sống được với di sản “sống” 

>>> Quản lý di tích, phép vua thua lệ làng? 

>>> Xoá đi “sự vô hình” của điêu khắc Việt Nam trong đời sống đương đại 

>>> Chiếc gậy dành cho showbiz Việt 

1. Cách đây gần 1 năm, người dân xôn xao về hòn đá lạ với nhiều ký tự cổ, dấu ấn vuông, họa tiết phức tạp khó hiểu bỗng nhiên xuất hiện ở Đền Hùng, do một người ở Hà Nội cung tiến năm 2009, khi di tích tôn tạo, tu sửa. Theo nhiều nhà khoa học, đây là một dạng bùa yểm không tốt. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch khẳng định, điều này vi phạm Luật Di sản, đồng thời Bộ đã yêu cầu đưa hòn đá ra khỏi đền và việc này đã được thực hiện.

Cũng trong năm 2013, báo giới đã phải tốn không ít giấy mực khi phản ánh vấn nạn sư tử đá kiểu Trung Quốc, đèn lồng và những hiện vật có yếu tố ngoại lai xuất hiện tràn lan tại các di tích. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch cũng đã có chỉ đạo để giải quyết vấn đề này, tuy nhiên đến nay vẫn chưa thực sự đạt hiệu quả như mong muốn.

Cuối năm 2013, Ban Quản lý di tích đền Phù Đổng (xã Phù Đổng, huyện Gia Lâm) tự ý tiếp nhận một số hiện vật cung tiến gồm: 1 ngựa sắt cao 3 mét, bộ áo giáp sắt và roi sắt. Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Hà Nội đã làm việc với UBND huyện Gia Lâm, xã Phù Đổng và kiên quyết chỉ đạo các cơ quan này đưa các hiện vật trên ra khỏi di tích, đồng thời yêu cầu kiểm điểm Trưởng ban và tập thể Ban Quản lý di tích đền Phù Đổng, báo cáo lên UBND thành phố Hà Nội trong tháng 3 này.

Những hành vi ứng xử không đúng đối với di sản là hành động bất kính đối với các bậc tiền nhân
Những hành vi ứng xử không đúng đối với di sản là hành động bất kính đối với các bậc tiền nhân.

2. Sau 6 tháng thi công, việc tu bổ và tôn tạo di tích đền thờ và lăng Ngô Quyền tại quê hương của vị vua - thôn Cam Lâm, xã Đường Lâm, Sơn Tây, Hà Nội (tổng vốn đầu tư gần 30 tỷ đồng) đã vấp phải sự phản đối của dòng họ Ngô và nhân dân Đường Lâm bởi trong quá trình thi công có những chi tiết bị sai so với ban đầu và không phù hợp với tinh thần văn hoá lịch sử. Một trong những điều gây tranh cãi nhất là việc xây mới một bức bình phong chắn ngay lối vào lăng. Điều này khiến con cháu họ Ngô cũng như nhân dân Đường Lâm phản ứng gay gắt.

Cũng cần nói thêm rằng, việc xây dựng bình phong đã có trong bản thiết kế do Văn phòng tư vấn và chuyển giao công nghệ xây dựng, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội lập báo cáo kỹ thuật và Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng, Bộ Xây dựng thẩm tra nhưng cuối cùng vẫn bị người dân và gia tộc họ Ngô phản đối. Lý giải về việc này ông Ngô Vui (Chủ tịch Hội đồng gia tộc họ Ngô) cho biết: Chúng tôi phải bỏ tiền nhưng khi làm thì không được tham gia gì trong đó. Chúng tôi đành phải thuê riêng người giám sát nhưng cũng chỉ có thể ghi hình chụp ảnh lưu lại thôi. Đó là do cơ chế, cách thức tiến hành còn khúc mắc.

Trước những bất đồng quan điểm về cách thức tiến hành tu bổ, tôn tạo công trình của Ban Quản lý di tích làng cổ Đường Lâm, dòng họ Ngô đã kiên quyết đề nghị tạm dừng thi công để xin ý kiến các nhà khoa học về việc trùng tu, tôn tạo ngôi đền và lăng Ngô Quyền nhằm bảo vệ tối đa di sản văn hoá tâm linh này.

3. Những ngày gần đây, người dân thôn Cựu Quán, xã Đức Thượng (Hoài Đức, Hà Nội) đang tỏ ra vô cùng bức xúc trước việc phá dỡ kết cấu ngôi đình cổ Cựu Quán, khiến cho 4 thanh gỗ sưa quý bị… thất lạc. Sự bức xúc ấy càng trở nên gay gắt khi đại diện Ban Quản lý đình Cựu Quán cho biết: Số tiền bán gỗ cũng chỉ nhằm thực hiện dự án tu bổ, sửa chữa lại đình và để mua đất ruộng cạnh đình nhằm mở rộng thêm khuôn viên di tích, mặc dù đình mới được cải tạo vào năm 2009.

Khoan nói đến chuyện tiền bạc (4 thanh gỗ sưa trọng lượng 127,5 kg được bán với giá 10 triệu đồng/kg, tổng số tiền thanh toán lên tới hơn 1,2 tỷ đồng), bởi từ xưa đến nay, đình, chùa là thuộc về làng, xã, thuộc về cả những người dân, thuộc về cả cộng đồng chứ không phải chỉ của các cán bộ quản lý, do vậy không thể tùy tiện, muốn làm gì thì làm. Việc tự ý phá dỡ mái đình và bán gỗ sưa là hành động vi phạm vào tự do tín ngưỡng và phá hoại nơi thờ tự của người dân.

Trong một lần phát biểu trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Hoàng Tuấn Anh từng khẳng định: Theo quy định, phải đảm bảo nguyên trạng di tích gốc, các trường hợp tu bổ phải có ý kiến của cơ quan chuyên môn, thậm chí cần thiết còn có cả hội đồng tư vấn xem xét. Đây là bài học kinh nghiệm cho công tác quản lý di tích, “xã hội hóa nhưng không được hiện đại hóa di tích”, Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh nhấn mạnh.

Luật đã rõ! Các quy định của Nhà nước cũng rất cụ thể! Nhưng, bảo vệ thế nào hay chỉ là đi sau giải quyết hậu quả khi mà những người có trách nhiệm của địa phương và những người trực tiếp trông coi di tích thông đồng cố ý xâm hại di tích? Di tích, di sản không phải là một cái nhà mới, sai thì sửa, không thích thì phá bỏ, thay thế mà là thứ mất đi rồi là mãi mãi, không thể lấy lại. Câu chuyện về vụ hạ giải gác khánh ở chùa Trăm Gian hay nhà sư trụ trì tự ý thả trôi tượng cổ để thay thế bằng một tượng mới giống mình ở chùa Chàng Sơn còn chưa hết nóng thì lại liên tiếp xảy ra những vụ việc bức xúc này. Đây là những minh chứng rõ nhất cho những hành xử kém hiểu biết với di sản văn hóa, mà nói theo cách của GS. Trần Lâm Biền thì đó chính là hiện tượng có tâm nhưng lại thiếu tuệ.

Nguyên Vũ

Ý kiến bạn đọc
Gần đây có quá nhiều vụ việc liên quan đến công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị của di sản. Những "tài sản quý" mà cha ông để lại trong hàng nghìn năm lịch sử đang dần bị huỷ hoại bởi con cháu hôm nay. Đau lòng lắm chứ! Thiết nghĩ, nếu không nhanh chóng chấn chỉnh vấn đề này, sẽ đến một lúc con cháu chúng ta thảng thốt mà nói rằng: Than ôi!
(Diệu Ninh)
Ở đâu có con người, ở đó tổ tiên phải được tôn thờ.
Ở đâu có lịch sử, lịch sử phải được con người tôn trọng.
Ở đâu có truyền thống, truyền thống phải được bảo tồn, gìn giữ.
Ở đâu có cuộc sống, cuộc sống phải được đời đời tiếp diễn, sinh sôi.
Ấy là những điều cơ bản của một xã hội. Vậy nên những người không tôn trọng tổ tiên, lịch sử, truyền thống thì cũng không xứng đáng để có cuộc sống hiện tại và tương lai!.
(Vũ Thư)
Họ và tên  
Email    
Tiêu đề  


Captcha
Mã xác nhận  
Phản hồi  
 Off  Telex  VNI  VIQR
Tài liệu đính kèm: (.gif, .jpg, .png, .jpeg, .doc, .docx, .xls, .xlsx, .zip, .rar)
 
Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam - Một thiết chế văn hóa lớn tại thủ đô Hà Nội/ Mùa về qua những sắc hoa tại "Ngôi nha chung".
Tiếp bước niềm tin và sức mạnh Cách mạng tháng Tám/ Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Tư tưởng Hồ Chí Minh về " Không có gì quý hơn độc lập tự do" với thời kỳ hội nhập quốc tế/ Những vấn đề về văn hóa và phát triển theo Di chúc Bác Hồ
Rộn ràng lễ mừng cơm mới của đồng bào Si La/Giải mã ché thiêng của người Ê Đê
Những chỉ dẫn của Hồ Chí Minh về báo chí vẫn còn nguyên giá trị
Loading
Langvietonline.vn
1 2 3 4 5
Review This Site